door
Robert Stiphout
1 apr 2010
Vincent van Gogh (Bron: Van Gogh Museum)
De negentiende in de serie Erflaters: Vincent van Gogh (1853-1890)
Bij leven verkocht Vincent van Gogh nauwelijks schilderijen, na zijn dood werden ze voor tientallen miljoenen euro’s geveild. In 1987 bijvoorbeeld werd een recordprijs van 82,5 miljoen dollar (61,2 miljoen euro) betaald voor Van Goghs portret van Dr. Gachet.
Van Gogh werd op 30 maart 1853 geboren in Zundert. In zijn jonge jaren werkte hij filialen van de door zijn oom Vincent opgerichte kunsthandel. Pas in het najaar van 1880, op 27-jarige leeftijd, besloot hij schilder te worden.
Verdriet
De eerste jaren schilderde Van Gogh vooral het boerenleven. Zo maakte hij in 1885 De Aardappeleters. Het jaar erop vertrok hij naar zijn broer Theo, een kunsthandelaar in Parijs. Daar werd hij geïnspireerd door het impressionisme.
In Arles, Zuid-Frankrijk, ontwikkelde Van Gogh zijn eigen expressieve, bontgekleurde schilderstijl, onder meer bekend van de verschillende versies van de Zonnebloemen. Omdat hij geen geld had voor een model tekende hij veel zelfportretten.
Linkeroor
Tijdens een langdurig bezoek van de Franse kunstenaar Paul Gauguin aan Van Gogh kregen de twee ruzie en sneed Van Gogh per ongeluk of expres een deel van zijn eigen linkeroor af. Hij liet zich opnemen in een psychiatrische inrichting, maar zou last blijven houden van aanvallen van waanzin.
Na omzwervingen door Frankrijk liep hij op 27 juli 1890 een korenveld in en schoot zichzelf in zijn borst. In zijn jaszak zat een brief aan Theo: ‘Mijn eigen werk, ik heb er mijn leven aan gewaagd en half mijn verstand is er aan onder gegaan – goed… maar wat heeft het voor zin?’
Pas na zijn dood zou blijken dat geen twintigste eeuwse schilder zich aan Van Goghs invloed kan onttrekken. De pure, felle kleuren van autodidact Van Gogh werden door veel expressionisten overgenomen.
Op 12 juni 2010 komt de Elsevier Speciale Editie Erflaters uit. Hierin staan portretten en biografieën van de Nederlanders die onze samenleving hebben vormgegeven. U kunt deze uitgave alvast bestellen.