Chester Arthur, een begenadigd entertainer

De eenentwintigste in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: Chester Arthur(1881 - 1885)

Het enige wat echt telt in het leven van een vice-president is het leven van de echte president.

Op 2 juli 1881 stapten vice-president Chester Arthur en de Republikeinse partijbaron Roscoe Conkling in New York van een boot, toen hen het bericht bereikte, dat president James Garfield was neergeschoten.

Garfield zou nog ruim twee maanden leven, maar op 9 september om half twaalf ’s nachts bracht een bode Arthur thuis (Lexington Avenue 123, New York) het bericht dat de president aan zijn verwondingen was bezweken.

Met Arthur zelf was de lijn van opvolgers uitgeput, want het trof zo dat er nog geen leider van de Senaat of voorzitter van het Huis van Afgevaardigden was gekozen. In het geval dat ook Arthur sterven zou, was van een grote constitutionele crisis sprake geweest. Om die catastrofe voor te zijn, riep Arthur de Senaat onmiddellijk in bijzondere zitting bijeen. Hij was de vierde vervanger die door de dood van de president het roer over moest nemen.

Canada
Chester Arthur werd op 5 oktober 1829 geboren in een pastorie in North Fairfield, in de staat Vermont. Dat dorp was niet meer dan 15 kilometer van de Canadese grens verwijderd. Politieke tegenstanders suggereerden later dat Arthur in Canada ter wereld was gekomen. Dit zou hem volgens de constitutie dan gediskwalificeerd hebben voor het presidentschap. De jeugd van de jonge Chester was tamelijk onrustig, zijn vader, een dominee, werd in zeven verschillende plaatsen beroepen.

In 1854 tot de balie toegelaten, was Arthur de jongste partner in het New Yorkse advocatenkantoor Culver, Parker en Arthur. Het volgende jaar kwam Arthur met succes op voor een zwarte vrouw die een busmaatschappij in Brooklyn had aangeklaagd, omdat zij met geweld verwijderd was uit een bus bestemd voor blanken. Een belangrijk succes, want deze zaak leidde tot de desegregatie van het openbaar vervoer in New York.

Tijdens de Burgeroorlog (1861-1865) werkte Arthur in het kantoor van de kwartiermeester-generaal. Diens taak was het was om de in New York geworven regimenten uit te rusten voor de strijd. Dat hij in 1859 met Ellen Herndon, een getalenteerde sopraan, was getrouwd, maakte zijn leven er aanvankelijk niet gemakkelijker op. Want zijn vrouw van zuidelijke afkomst sympathiseerde met de Geconfedereerden. Dat leidde tot spanningen op het hoofdkussen.

Douane
Door president Grant werd Arthur in 1871 benoemd tot Ontvanger, het hoofd van de douane in New York. Tweederde van de importrechten van het hele land werd hier geheven. De inkomsten van de ontvanger gingen die van de president te boven. Het douanekantoor leende zich bij uitstek zich voor corruptie, want zij die de vracht wilden klaren, hadden er vaak veel voor over om hun goederen zonder inspectie of tegen een lager tarief binnen te sluizen.

Of Arthur zich zelf met deze praktijken inliet, is niet duidelijk. Aan het einde van zijn leven liet hij wel zijn archief verbranden. Vaststaat dat hij zijn employees dwong een deel van hun inkomen af te staan aan de louche Republikeinse ‘partijmachine’ in New York. Door het voeden van die ‘machine’ nam Arthurs politieke gewicht gestaag toe.

Toen hij, in de herfst van 1881, Garfield in het Witte Huis opvolgde, onderscheidde hij zich onmiddellijk door zijn manier van entertainen. In zijn biografie ‘Gentleman Boss’ vermeldt Thomas Reeves dat bij een diner voor 54 couverts er 378 glazen op tafel stonden. Een concert door de Fisk Jubilee Singers bracht de president tot tranen. Van Arthur die al zijn pakken bij een dure kleedmaker uit New York liet maken, werd gezegd dat hij soms wel twintig broeken uit de kast nam voordat hij een keuze maakte.

Charmant
Arthur was een uitmuntende raconteur en meestal charmant in de omgang. Maar tegen een vrouw die hem het hemd van het lijf vroeg, blafte hij ooit: ‘Mevrouw, ik mag dan president van de Verenigde Staten zijn, maar mijn privéleven gaat niemand een donder aan’.

Arthurs belangrijkste daad op het terrein van de binnenlandse politiek was zijn steun voor de hervorming van de ambtenarij (de Wet-Pendleton van 1883). Arthur, die zelf in hoge mate had geprofiteerd van het oude patronagesysteem, maakte zijn oude vrienden kwaad en zijn critici blij door in te stemmen met een eerlijke, open en op kwaliteiten gebaseerde nieuwe regeling.

Verder werd onder de bekwame leiding van minister William Chandler een begin gemaakt met het uitrusten van een nieuwe oorlogsvloot. Aan het einde van de Burgeroorlog bezat Amerika een ‘komische vloot’, inferieur aan die van de grote Europese landen. Chili was in staat om San Francisco te bedreigen. In 1882 werd de kiel gelegd voor twee stalen kruisers, die als concessie aan de behoudende top van de marine, nog helemaal door windkracht werden voortbewogen.

Last
Arthur werd door zijn partij niet voor een tweede termijn in aanmerking gebracht. Daar had hij zich zelf ook weinig voor ingespannen. Geplaagd door een ernstige leverziekte, zag hij het politieke bedrijf steeds meer als een last (hij verbood zijn zoon de politiek in te gaan).

Het kwam toch nog tot een eindsprint op het terrein van de buitenlandse politiek. Die leidde onder meer tot een ontwerpverdrag met Nicaragua en steun voor de Belgische koning in Congo.

Gevraagd naar zijn plannen voor na zijn aftreden, antwoordde Arthur: ‘Een oud-president kan niet veel anders dan zich terugtrekken op het land en grote pompoenen kweken’. In werkelijkheid ging hij terug naar zijn oude advocatenkantoor. Maar voor spek en bonen, want zo ziek was hij.

Op 18 november 1886, stierf Chester Arthur, 59 jaar oud, in zijn huis in New York aan de gevolgen van een hartaanval.