De negende in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: William Henry Harrison (1841)
William Harrison is de eeuwigheid ingegaan door de kortstondigheid van zijn presidentschap. Met zijn achtenzestig jaar was hij tot Ronald Reagan de oudste man die als president werd ingehuldigd. Zijn toespraak op 4 maart 1841 duurde een uur en veertig minuten.
Het was de langste inaugurele rede ooit. Hevige maartse buien ontlaadden zich die dag boven Washington, D.C. De president droeg hoed noch overjas. Harrison liep een longontsteking op.
Zijn omgeving dacht steeds dat hij aan de beterende hand was, maar zelf zei hij op de voorlaatste dag van zijn leven: 'Ik ben ziek, veel zieker dan ze denken dat ik ben'. Op 4 april - precies een maand na zijn inhuldiging - overleed William Harrison.
De 'onpretentieuze' William Harrison
Net als vier van zijn acht voorgangers werd Harrison in Virginia geboren. Hij zag op 9 februari 1773 op de Berkeley plantage het levenslicht. Hij zou de laatste president zijn die als Britse onderdaan ter wereld kwam.
Zijn prille jeugd viel samen met de Amerikaanse Vrijheidsoorlog. Toen hij acht jaar was werd zijn ouderlijk huis in de as gelegd door aan de Britse koning loyale troepen onder aanvoering van generaal Benedict Arnold. Die namen de slaven, het vee, en de paarden mee.
Op jonge leeftijd besloot Harrison dokter te worden. Tijdens zijn eerste jaar aan de medische faculteit van de universiteit van Pennsylvanië in Philadelphia overleed zijn vader. Geldgebrek noopte de zoon in augustus 1791 zijn roeping er aan te geven en zich aan te melden bij het leger.
Daar gedroeg hij zich uitgesproken dapper. Vooral in de oorlogen tegen de Indianen in de Noordwestelijke Gebieden. Van 1800-1812 was hij gouverneur van de Indiaanse Gebiedsdelen. Door zijn verdragen met de Indianen kwamen miljoenen hectaren grond voor ontginning door blanke kolonisten beschikbaar in zuidelijk Indiana en Illinois.
Bloedbad
Lang niet alle Indianen legden zich bij de verdragen neer. Daarom rustte Harrison in 1811 met de zegen van Washington een strijdmacht van duizend man uit en trok ten strijde tegen de roemruchte broers Tecumseh en Tenskwatata (die bekend stond als ‘de Profeet’) van de Shawnee-stam.
Op de ochtend van de 7 november, toen de soldaten van Harrison nog sliepen, vielen de Indianen, door ‘de Profeet’ er van overtuigd dat de wapens van de blanke man hen niet konden deren, het kampement bij Tippecanoe Creek aan.
Het bloedbad bij Tippecanoe
(van onbekende hand)
Volkomen verrast, wist Harrison, zij het met de grootste moeite de krijgsfortuin te doen keren. Het bloedbad bij Tippecanoe, dat Harrison de bijnaam Old Tippecanoe opleverde, demoraliseerde de Indianen zodanig dat er sindsdien van georganiseerd verzet geen sprake meer was.
Onpretentieus
Harrison was mager en van een gemiddelde lengte. Hij had dun bruin haar boven een lang hoekig gezicht, ogen die dicht bij elkaar stonden en dunne lippen. Hij was een man zonder poespas, vriendelijk en gemakkelijk te benaderen. Een dominee die vaak te gast was in zijn huis in Ohio omschreef Harrison als volstrekt onpretentieus.
Tweeëntwintig jaar oud trouwde Harrison op 25 november 1795, toen zijn schoonvader op reis was, met Anna Tuthill Symmes die twee jaar jonger was dan hijzelf. De vader van de bruid, die het garnizoensleven voor zijn dochter niet zag zitten, had zich fel tegen het huwelijk verzet.
Op een afscheidsdiner voor generaal ‘Mad’ Anthony Wayne, wiens aide-de-camp Harrison was, had Symes de jonge officier openlijk gevraagd hoe hij dacht zijn dochter te kunnen ondersteunen. 'Met mijn zwaard en mijn krachtige rechterarm,' luidde het vlugge weerwoord van Harrison.
Zijn militaire carrière liep moeiteloos over in een politieke. Harrison werd zowel lid van het Huis van Afgevaardigden als van de Senaat. In beide gremia kwam hij op voor de belangen van de militairen. President John Quincy Adams benoemde hem in 1828 tot gezant in Bogotà, Colombia, waar hij te maken kreeg met de Latijns-Amerikaanse vrijheidsheld Simon Bolivar.
Doordat president Andrew Jackson, als eerste, het systeem invoerde waarbij alle hoge functionarissen hun functies dienen neer te leggen bij een machtswisseling in het Witte Huis, duurde het verblijf van Harrison in Bogotà slechts een jaar.
Nadat Harrison 1836 tevergeefs geprobeerd had het presidentschap namens de Whigs te bemachtigen, probeerde hij het in 1840 opnieuw. Die campagne was de eerste waarbij twee goed georganiseerde nationale partijen met behulp van toespraken en drukwerk ten strijde trokken.
Een vat cider
Het belangrijkste symbool van de Whigs: een afbeelding van een blokhut en een vat cider was ontleend aan een blunder van de Democraten. Een partijkrant in Baltimore had, met de bedoeling de spot te drijven met Harrison’s gebrek aan intellectuele diepgang en met zijn ouderdom, geschreven: 'Geef hem een vat met cider en een pensioen van tweeduizend dollar per jaar, en reken maar dat hij dan voor de rest van zijn dagen in een blokhut blijft zitten.'
Harrison ontmoet een 'gewone' veteraan
bij zijn blokhut. Op de achtergrond een
vat cider
De Whigs beschouwden die omschrijving als het bewijs dat deze aristocraat uit Virginia de smaak van de gewone man deelde. Pro Harrison bijeenkomsten werden in het Westen in blokhutten gehouden waarbij de cider rijkelijk vloeide.
De bekendste slagzin luidde: 'For Tippecanoe and Tyler too'. Met Tyler werd de kandidaat voor het vice-presidentschap John Tyler bedoeld, die ‘Tippecanoe’ al in april 1841 zou moeten opvolgen.
In de maand dat zijn presidentschap duurde, benoemde Harrison een sterk kabinet, met als kopstuk Daniel Webster op Buitenlandse Zaken. Ook riep hij een speciale zitting van het Congres bijeen om de toestand van de economie te verbeteren.
Tijdens zijn laatste levensdagen werd de president gehinderd door de stroom van baantjesjagers die hem op zijn ziekbed kwamen lastigvallen. Zijn laatste woorden waren: 'Ik wil dat jullie de werkelijke beginselen van het regeren kennen, ik wil dat jullie die ten uitvoer leggen. Meer verlang ik niet'.