De veertiende in de serie Alle Amerikaanse presidenten: Franklin Pierce (1853-1857)
Op 6 januari 1853, enkele weken voordat hij als president zou worden ingehuldigd, reisde Franklin Pierce met zijn vrouw Jane en hun 11-jarige zoontje Bennie per trein van Andover, Massachusetts naar Concord in New Hampshire.
Zij waren op weg om in die staat, waar zij geboren en getogen waren, de begrafenis van een vriend van de familie bij te wonen. Kort na vertrek raakte de wagon waarin zij zaten los van de rest van de trein. Het echtpaar Pierce zag hun enig kind voor hun ogen verbrijzeld worden.
Jane, die zich had verzet tegen haar mans idee om het presidentschap te zoeken, zag in dit ongeluk een vingerwijzing Gods. Vanaf toen begon ze de ambitie van haar man pas goed te haten.
De echtelieden dreven steeds sneller uiteen. Depressief en mensenschuw hield Jane zich twee jaar lang schuil in haar privévertrekken in het Witte Huis. Daar schreef ze haar dode kind elke dag een brief. Een tante en haar vriendin Varina Davis, de vrouw van minister van Defensie Jefferson Davis, waren zo goed haar sociale verplichtingen over te nemen.
Franklin Pierce, een knappe
verschijning
Familie van Bush
Davis zou het tijdens de Burgeroorlog tot president van de Zuidelijke Confederatie brengen. Franklin Pierce, de eerste president die in de negentiende eeuw werd geboren, zag het levenslicht op 23 november 1804 in een blokhut aan een bocht van de Contoocook rivier in Hillsborough, New Hampshire. Barbara Bush, de echtgenote van George Bush senior, de 41ste president en de moeder van de huidige president, heeft als meisjesnaam Pierce, en is een verre verwant.
Vlak na de geboorte van Franklin, verhuisden zijn ouders met hem naar een ruime villa die zijn vader Benjamin, een held van de Amerikaanse Revolutie, had laten bouwen. Pierce met zijn zwarte krullende haar, zijn scherpe profiel en zijn grijze ogen, groeide uit tot een uitgesproken aantrekkelijke man. Hij was open, charmant in de omgang, en goed ter tale.
'Een ideale man om op de barkruk naast je aan treffen,' schreef biograaf James Rawley. Maar hij had ook zwaar depressieve periodes en dronk veel te veel. Hij vond het moeilijk om nee zeggen en was voortdurend op zoek naar bijval en instemming.
Flauwe cartoons
In 1827 begon Pierce jr. een advocatenpraktijk in zijn geboorteplaats. Nog geen twee jaar later werd hij als Democraat die denkbeelden van Andrew Jackson aanhing, verkozen in het deelstaatparlement van New Hampshire. Net als bij de meeste van zijn voorgangers, was dit een opstapje naar 'hoger honing'.
Pierce zat van 1833-1842 in het Congres in Washington; eerst als Afgevaardigde, later als Senator. In die periode was zijn mening over slavernij - vreemd genoeg voor een man van het Noorden - niet veel anders dan die van de verstokte voorstanders van dat instituut uit het Zuiden.
Medekandidaat Scott tegen Pierce:
'Voel je je al slapjes? Of had je liever
mijn vogeltje?'
Tijdens de Mexicaanse Oorlog (1846-1848) nam Pierce dienst in het leger waar hij het tot brigadier-generaal bracht. Gedurende de slag bij Contreras (augustus 1847) steigerde zijn paard als gevolg van verkeerd gericht artillerievuur, zodat zijn berijder op een tere plaats keihard met het zadel in aanraking kwam. Daarop viel Pierce flauw.
Zo'n flauwte zou zich nog vaker voordoen. Gedurende de campagne voor het presidentschap, vijf jaar later, was dit een kolfje naar de hand van Pierce vijandig gezinde cartoonisten. Talrijke variaties op het thema 'Als de strijd te heet wordt, valt Pierce flauw' vielen in de pers te bewonderen.
Pierce mocht zich dan in Mexico militair nauwelijks hebben onderscheiden, de oorlog was zo populair bij de bevolking, dat hoge officieren alleen al uit het feit dat ze hadden meegevochten politieke munt konden slaan.
Cuba kopen
Tijdens de Democratische Conventie in Baltimore, in de zomer van 1852, leek Pierce geen schijn van kans te maken. Toen de conventie voor de nominatie maar niet kon kiezen uit vier zwaargewichten voor de strijd om het presidentschap, werd Pierce na de 35ste vergeefse stemronde door de delegatie van Virginia alsnog in het veld gebracht. En met succes.
Bij de presidentsverkiezingen in november 1852 moest Pierce het opnemen tegen zijn oude bevelhebber in Mexico, generaal Winfried Scott. Hij won overtuigend. Pierce had graag de grenzen van de Unie naar het zuiden verlegd door de annexatie van Cuba. Drie Amerikaanse ambassadeurs in Europa kregen de opdracht te onderhandelen met Madrid, de 'eigenaar' van Cuba.
Zij kwamen in 1854 met het manifest van Oostende. Daarin werd Spanje 120 miljoen dollar voor Cuba geboden. Als Madrid niet wilde verkopen, zou Washington gerechtigd zijn om het eiland van Spanje af te nemen. Zo.
Doordat de critici van dit plan in Amerika het deden voorkomen alsof dit een voorwendsel was om de slavernij ook op Cuba in te voeren, moest Pierce zijn onderhandelaars wel desavoueren. Twee jaar later erkende Pierce de gelukszoeker William Walker, die met een zootje avonturiers Nicaragua had veroverd, als president van dat land.
Missouri Border Ruffians,
stokebranden in aanloop naar
Burgeroorlog
Bleeding Kansas
Binnenslands werd zijn aandacht vooral in beslag genomen door de vraag hoe de slavernij in Kansas moest worden geregeld. Daarbij kwam het tot gevechten die aan meer dan tweehonderd mensen het leven kostten. Het stadje Lawrence (anti-slavernij) werd door 'Border Ruffians' uit het naburige Missouri (dat slavernij kende) platgebrand.
Zo hij al optrad, deed de president dat slap en onduidelijk. Pierce is de enige verkozen president geweest die van zijn eigen partij niet de kans kreeg op een tweede termijn. De twaalf jaar die hij na zijn vertrek uit het Witte Huis nog te leven had, verliepen moeizaam.
Eenmaal naar huis teruggekeerd, raakte Pierce nog zwaarder aan de drank. Bij het naderen van de Burgeroorlog sprak hij zich voor het Zuiden uit. Dat maakte hem in New England razend impopulair. Franklin Pierce stierf, 64 jaar oud, op 8 oktober 1869, in zijn woonplaats Concord, New Hampshire.