Benjamin Harrison, 'ijsberg' in het Witte Huis

De drieëntwintigste in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: Benjamin Harrison(1889 -1893)

Benjamin Harrison was een jochie van zeven jaar, toen zijn grootvader, William Henry Harrison, in 1841 president van de Verenigde Staten werd. 48 jaar later volgde Benjamin in het voetspoor van opa. Na vader en zoon Adams had Amerika met de Harrisons weer twee familieleden in de rechte lijn die het Witte Huis bewoonden, al ging het dit keer dan om een grootvader en zijn kleinzoon.

Harrison werd op 20 augustus 1833 geboren op de boerderij van zijn grootvader in North Bend, Ohio. Hij had twaalf broers en zusters. Aan zijn weinig prestigieuze universiteit blonk hij uit in het debat. Deze kwaliteit kwam hem goed van pas bij zijn praktijk als pleiter in Indianapolis. Daarheen was hij met zijn vrouw Caroline Scott in 1854 verhuisd. Drie jaar later werd hij er tot stadsadvocaat gekozen.

Stijfjes
Harrison was stijfjes en formeel. Hij had het land aan gesprekken over koetjes en kalfjes en geen geduld voor incompetentie van ondergeschikten. De benaming ‘ijsberg’ die een politieke tegenstander hem gaf is hij nooit meer kwijt geraakt. Daartegenover stond dat Harrison buitengewoon intelligent en integer was. Tot aan zijn dood bleef hij een begenadigd spreker. Met zijn lange rossige baard, zijn stevige torso en zijn korte beentjes was hij een opmerkelijke verschijning.

Harrison was stijfjes en formeel

Als vader van twee jonge kinderen, stond Harrison niet te popelen om zich in het gewoel van de Burgeroorlog (1861-1865) te storten. Op aandrang van de gouverneur nam hij toch dienst in het Seventieth Indiana Volunteer Infantry Regiment. ‘Ik ben noch een Julius Caesar noch een Napoleon, en heb altijd meer zin in een goed ontbijt dan in een gevecht,’ schreef hij Caroline.

Dapperheid
Toch onderscheidde Harrison zich in de slag bij Resca, Georgia (mei 1864) door dapperheid. Daardoor bracht hij het zelfs tot brigade-generaal. Harrisons krijgsverrichtingen werden echter vaak onderbroken doordat partijbonzen hem steeds weer terug riepen naar Indiana om daar voor lokale kandidaten campagne te voeren.

In 1871 verwierf Harrison nationale bekendheid. Voortaan gold hij als toonbeeld van Republikeinse loyaliteit. Wat was het geval? Aangezocht door president Ulysses Grant wist de advocaat Harrison in de geruchtmakende zaak Ex Parte Milligan de schade voor de overheid tot vijf dollar te beperken. Het ging om een civiele actie van een burger, die door het Hooggerechtshof in het gelijk was gesteld met zijn klacht dat de militaire autoriteiten hem ten onrechte in de gevangenis hadden geworpen.

Oorlogsvetaranen
Met zijn advocatenpraktijk verdiende hij zoveel geld dat Harrison het zich kon veroorloven om de politieke arena te betreden. In 1876 deed hij een gooi naar het gouverneurschap van Indiana, en verloor. Vijf jaar later werd hij benoemd tot Senator in Washington DC. Daar behoorde hij nooit tot ‘de grote jongens’. Harrison spande zich vooral in voor de toekenning van pensioenen aan individuele oorlogsveteranen. Van wie sommigen, naar later bleek, destijds gedeserteerd waren. Deze activiteiten bezorgden hem de bijnaam ‘the soldier’s legislator’. President Grover Cleveland trof deze wetsontwerpen steevast met zijn veto.

In 1888 zochten de Republikeinen naar een kandidaat die het tegen de Democraat Cleveland kon opnemen. Doordat Harrison een van de weinige politici in zijn partij was met schone handen viel de keuze op hem. Niet dat de campagne die volgde geen smerige kantjes had. Zo vroeg een campagnemedewerker van Harrison, die zich uitgaf voor een Brit, aan Lord Sackville-West om een stemadvies. Sackville-West antwoordde dat Engeland hoopte op de herverkiezing van Cleveland. De Republikeinen schreeuwden dit stemadvies smalend van de daken. Daardoor wendde de Ierse bevolking van New York zich en masse af van Cleveland, die, zij het op het nippertje, zijn verblijf in het Witte Huis niet kon prolongeren.

Zilver
Net als bij zijn grootvader had zijn inauguratie plaats in de stromende regen. Harrisons belangrijkste daad als president was dat hij akkoord ging met een excessief hoog importtarief (McKinley Tariff van 1890) ter bescherming van de eigen industrie. Daardoor schoten de prijzen omhoog en dat was een van de belangrijkste redenen dat Cleveland twee jaar later wederom president werd. Dat jaar ondersteunde Harrison ook de Sherman Silver Purchase Act die de regering verplichtte al het zilver uit Amerikaanse mijnen op te kopen. Dezelfde Sherman leende zijn naam aan de eerste belangrijke anti-trustwet, een wapen dat Theodore Roosevelt tien jaar later met verve zou hanteren. Harrisons ministerie van Justitie slaagde er niet in om die anti-kartelwetgeving te doen naleven.

Caroline Harrisson

Elektriciteit
Harrisons echtgenote, Caroline, was intussen druk bezig met de decoratie van het Witte Huis. Het plan van een Californische Senator om het gebouw met colonnades in de vorm van een halve cirkel uit te breiden was afgestemd. Maar het Congres stelde wel geld beschikbaar voor allerlei vernieuwingen, zoals de aanleg van elektriciteit. Caroline vond het prachtig, maar ze was bang om de schakelaars aan te raken zodat ze het licht altijd liet branden totdat een bediende het kon uitdoen.

Caroline stierf in 1892 aan tuberculose tijdens de niet met succes bekroonde herverkiezingscampagne van haar man. Tot ontsteltenis van hun kinderen hertrouwde Harrison en kreeg hij in 1897 nog een kind. Terug in Indiana, leidde hij een actief leven, nam zijn praktijk weer op, steunde Venezuela in een grensgeschil met Engeland over Brits-Guyana en schreef zijn memoires.

Op 13 maart 1901 overleed Benjamin Harrison, 67 jaar oud, in Indianapolis aan de gevolgen van een longontsteking.