De eenendertigste in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: Herbert Hoover (1929- 1933)
Toen de Duitse bondskanselier Konrad Adenauer in de lente van 1953 voor het eerst de Verenigde Staten bezocht, reed hij van de boot linea recta naar de Waldorf Tower in New York waar oud-president Herbert Hoover, toen 79 jaar oud, een appartement bezat.
Om hem te bedanken. Tot twee keer toe die eeuw had Hoover, belast met de voedselvoorziening, Duitsland van de hongersnood gered. Bovendien had na afloop van de nazitijd geen Amerikaan zich zo verzet tegen de plannen van zijn landgenoot Henry Morgenthau om van Duitsland voor eeuwig een agrarische staat zonder enige industrie te maken.
Hitler-lover
Hoover schreef in een rapport over de voedselsituatie in Duitsland, opgesteld op verzoek van minister van Buitenlandse Zaken George Marshall: ‘Wil de westerse samenleving in Europa overleven, zal zij ook in Duitsland moeten overleven.'
Deze houding bezorgde hem in eigen land nog wel eens de scheldnaam 'Hitler-lover'. Van Hitler, die hij tijdens een bezoek in 1938 bij een tirade tegen de joden had onderbroken, moest Hoover echter niets hebben.
Herbert Hoover
Net zo min als hij enige illusie koesterde over het communisme toen hij de bolsjewieken in de verwarring na het einde van de Eerste Wereldoorlog rond 1920 voedselhulp aanbood. Het is overigens waarschijnlijk dat nog meer Europese landen voor de lokroep van het communisme gevallen zouden zijn als Hoover niet met een herstelprogramma was gekomen.
Hoover, wiens presidentschap (1929-1933) werd beheerst door de Grote Depressie, wordt als een middelmatige president beschouwd. Maar als navolger van de Barmhartige Samaritaan kent deze ereburger van onder meer België en Polen zijn weerga niet onder ex-bewindslieden van de vorige eeuw.
Stanford
Herbert Hoover werd geboren op 10 augustus 1874 in West Branch, Iowa. Hij was de eerste president die ten westen van de Mississippi het levenslicht zag. Doordat zijn vader, die in landbouwwerktuigen handelde, stierf toen zijn zoon pas zes jaar was, heeft Hoover in zijn jeugd veel langs familie in verschillende staten gezworven.
In 1896 studeerde hij af als mijnbouwkundig ingenieur met de eerste lichting studenten aan de nieuwe Universiteit van Stanford, waarmee hij zijn hele leven nauw verbonden zou blijven. Op Stanford ontmoette hij ook zijn latere vrouw Lou Henry, een van de weinige vrouwen die geologie studeerde.
Hoover had kastanjebruin haar en hazelnootkleurige ogen. Hij droeg de scheiding links van het midden op zijn hoofd. Door de bolling van zijn wangen deed hij soms denken aan een eekhoorn die beukenootjes in zijn mondholtes bewaart.
Hoover was onkreukbaar, uiterst gevoelig voor kritiek, verlegen, en hij had weinig op met koetjes en kalfjes. Hij schreef zijn toespraken zelf en benoemde medewerkers op grond van hun expertise en niet van hun politieke kleur. Anders dan zijn opvolger, Franklin Delano Roosevelt, die één en al politicus was, bleef Hoover altijd de bevlogen en humane ingenieur, schrijft zijn biograaf Eugene Lyons.
Lou Henry Hoover
Mandarijn
Zijn eerste jaren in de mijnbouw voerden hem onder meer naar Australië en China waar het echtpaar Hoover in 1900 in Tientsin midden in de Boksersopstand (die een reactie was op de penetratie van China door Westerse mogendheden) terecht kwam.
Daar deed de toekomstig president zijn eerste ervaring op met het organiseren van noodhulp. Beide Hoovers kenden inmiddels een paar honderd woorden Mandarijn. Later in het Witte Huis bedienden zij zich daar nog wel eens van wanneer ze niet wilden dat de bedienden hen begrepen.
Hoover bevond zich in Londen toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Van daaruit organiseerde hij de repatriëring van de ongeveer honderdtwintigduizend Amerikanen die in Europa gestrand waren. Dit was het beginpunt van zijn publieke humanitaire loopbaan waarvoor hij nooit een dollar heeft willen toucheren.
Onbezoldigd
Ook het salaris voor het presidentschap zou hij afwijzen. Hoover was in 1914 al miljonair, maar hij had met zijn kennis van de voorkomens van mineralen gemakkelijk miljoenen meer kunnen verdienen.
Toen president Warren Harding hem in 1921 het ministerschap van Handel aanbood, had Hoover ook een aanbod van de gebroeders Guggenheim om de leiding van hun mijnbouwimperium over te nemen voor een salaris van minimaal een half miljoen dollar per jaar.
Hoover koos voor het ministerschap en liet de vijftienduizend dollar per jaar die daaraan verbonden waren lopen. Acht jaar later werd hij als president verantwoordelijk gehouden voor de grote beurscrash van oktober 1929, hoewel hij daar weinig aan kon doen.
Hoover was de president die het langst genoot van zijn pensioen, meer dan dertig jaar. Hier met zijn vierde opvolger, John F. Kennedy
Drie jaar later had een kwart van de beroepsbevolking geen werk meer en functioneerde de staalindustrie slechts op dertien procent van haar vermogen. Bovendien heerste er grote droogte, die de kwaadsprekers Hoover het liefst ook nog in de schoenen hadden geschoven.
Veteranen
Hoover reageerde op de crisis met de oprichting van de Reconstruction Finance Corporation en het doen van ongekend grote uitgaven voor de bouw van verkeersaders, ziekenhuizen en waterwegen. Maar dat hielp niet vlug genoeg.
Toen hij in 1932 het leger onder leiding van generaal Douglas MacArthur afstuurde op een kampement van veteranen die hun oorlogspremies onmiddellijk wilden verzilveren, had Hoover het vertrouwen van de bevolking verloren. ‘Zelfs een roos zou verwelken in zijn hand’, schreef een commentator.
Tijdens het presidentschap van Harry Truman kwam de rehabilitatie. Hoover hervatte zijn humanitaire werk, leidde twee maal een regeringscommissie over de inrichting van de overheid en schreef een aantal boeken waarvan American Epic over de wederopbouwhulp het belangrijkste is.
Op 20 oktober 1964 overleed deze hoogstaande Quaker, 90 jaar oud, in New York aan de gevolgen van een maagbloeding.