George H.W. Bush, met rust en overredingskracht

George H. W. Bush

De 41e in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: George Herbert Walker Bush (1989-1993)

Op de tonen van Händel’s ‘Arrival of the Queen of Sheba’ betraden George Herbert Walker Bush, zijn vrouw Barbara, koningin Beatrix en Prins Claus op 17 juli 1989 de Leidse Pieterskerk. De oude universiteitsstad had de hoogste vertegenwoordiger van de Verenigde Staten een hartelijk welkom bereid. Zo hingen er spandoeken met: ’Leiden is Georgeous’.

In de kerk maakte burgemeester Kees Goedkoop bekend dat Bush - zij het via een ingewikkelde constructie - afstamde van de 46 Pelgrimvaarders die vanuit Leiden hun tocht naar de Nieuwe Wereld begonnen waren.

Bush en zijn vriend ‘Roed’ Lubbers

Roed en Henz
Twee jaar later was Bush, die in 1983 als vice-president Nederland ook al had aangedaan, weer terug. Met lof voor zijn vrienden Roed (premier Ruud Lubbers) en Henz (minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek) hield hij in de Ridderzaal een pleidooi voor uitbreiding van de Europese Gemeenschap met de pas vrij geworden landen van Oost-Europa.

Bush werd op 12 juni 1924 thuis in Milton, Massachusetts geboren. Hij is de eerste president die in juni op de wereld kwam. Daardoor is er geen maand meer waarin geen president geboren is. Zijn vader Prescott, een bankier en senator, was gefortuneerd. Zijn zoon George Bush werd per auto naar school en naar verjaarspartijtjes gereden.

Parachute springen
Bush slist een beetje en is allergisch voor bijensteken. Bush haat broccoli en heeft die groente uit de Air Force One gebannen. Hij is een vriendelijke man met een gedistingeerd voorkomen. Sommigen hebben hem er van beticht een watje te zijn, maar die kwalificatie werd niet meer gehoord nadat Bush in de winter van 1991 de verovering van Koeweit door de Iraakse dictator Saddam Hoessein resoluut ongedaan had gemaakt. Bang is hij ook al niet uitgevallen. Hij parachuteerde op zijn tachtigste uit een vliegtuig en beloofde dat op zijn vijfentachtigste nog eens te zullen doen.

De kinderen van Bush en Barbara noemen hun moeder ‘zilvervos’

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog trouwde Bush met Barbara Pierce, een afstammeling van de president met die naam. George vernoemde zijn bommenwerper naar haar. Barbara, een markante persoonlijkheid was al vroeg grijs vanwege het verlies van hun dochtertje Robin (1953). Haar kinderen noemen haar de zilvervos. Zij schreef de bestseller Millie’s Book, vanuit het gezichtspunt van de hond van de familie. Na zijn studie aan Yale, vertrok Bush als ‘olieman’ naar het desolate westen van Texas. De badkamer van hun eerste huis moesten hij en Barbara delen met een moeder-dochter team van prostituées.

Loopbaan
Van 1967 tot 1971 was Bush lid van het Huis van Afgevaardigden. Zijn stemgedrag was soms kranig. Bijvoorbeeld toen hij, zeer tegen de zin van zijn uiterst conservatieve Texaanse kiesdistrict, zijn stem gaf aan de wet op de burgerrechten van 1968, die discriminatie op de huizenmarkt verbood. Nadat een poging om in de Senaat te komen was mislukt, wees president Richard Nixon hem aan tot ambassadeur bij de Verenigde Naties. Daarop volgden benoemingen tot hoofd van het Amerikaanse verbindingskantoor in Peking en van de inlichtingendienst CIA.

Nadat zij elkaar bij de presidentsverkiezingen van 1980 behoorlijk in het vaarwater hadden gezeten, vroeg Ronald Reagan die de strijd won zijn rivaal Bush zijn ‘tweede man’ te worden.

'Read my lips'
Acht jaar later kwam hij zelf in het Witte Huis terecht, na de progressieve gouverneur uit Boston, Michael Dukakis, die een onbeholpen indruk maakte, te hebben verslagen. Bij elke campagnestop had Bush geroepen: ‘Read my lips, no new taxes’. Woorden die hij, eenmaal verkozen, zou moeten inslikken. Tot gewapend optreden kwam het in Panama (1989-1990) waarbij het de Verenigde Staten er om te doen was de de facto leider generaal Manuel Noriega in te rekenen. Tijdens de vier dagen dat de strijd duurde werd kapitein Linda Bray de eerste vrouw ooit die een Amerikaanse eenheid van dertig soldaten voorging in het gevecht. Zij veroverde een kennel waarin de waakhonden van Noriega gehuisvest waren.

Het is een van de belangrijkste taken van elke Amerikaanse president na 1945 geweest om het communisme in toom te houden. Tijdens het presidentschap van Bush zeeg het communisme toch nog vrij plotseling ineen en ontstond, zeker in Europa, een nieuwe orde. Anders dan de Franse president François Mitterrand bijvoorbeeld, reageerde Bush ronduit positief op de Duitse hereniging.

Saddam Hoessein
Voor de Golfoorlog van 1991 had de regering-Bush president Saddam Hoessein gesteund in diens oorlog met Amerika’s aartsvijand Iran. Nog op 25 juli 1990 had April Glaspie, de Amerikaanse ambassadeur in Bagdad, de Iraakse leider verzekerd dat Amerika zich niet in het conflict over Koeweit wilde mengen. Maar toen Saddam op 2 augustus tegen zijn belofte in, het land bezette, bracht Bush met rust en overredingskracht een coalitie van 29 landen in het veld. Op 17 januari 1991 begon Operatie ‘Desert Storm’ onder leiding van generaal Norman Schwarzkopf, die door Bush niet voor de voeten werd gelopen, zoals bijvoorbeeld Lyndon Johnson dat bij zijn generaals in Vietnam wel deed. Zes weken later waren de Irakezen beslissend verslagen. Bush besloot, conform de gemaakte afspraken, niet door te stoten naar Bagdad. Een besluit dat later veel kritiek heeft gekregen. Bijna negen op de tien Amerikanen steunde hem na afloop van de oorlog, het hoogste waarderingscijfer voor een president door opiniepeiler Gallup ooit gemeten.

In 1992 verloor Bush de presidentsverkiezingen van Bill Clinton

Stormachtig
Toch legde hij het, op een reprise van zijn presidentschap hopend wegens het laten sloffen van de economie, in 1992 af tegen de Democraat Bill Clinton.

President John Adams stierf 18 maanden nadat John Quincy geïnaugureerd werd, er bestaat een goede kans dat Bush sr. de gehele ambtsperiode van zijn zoon meemaakt. De verhouding tussen vader en zoon die in het verleden stormachtig is geweest, is goed. Misschien komt dat wel doordat ‘Bush 41’ naar het schijnt ‘Bush 43’ alleen maar van advies dient als die laatste daarom vraagt.