Buitenland

Harry S. Truman, de buurman als president

door Administrator

De drieënendertigste in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: Harry S. Truman (1945 - 1953)

Er bestaat een foto uit februari 1945 van Lauren Bacall die zich met haar lange benen heeft neergevleid op een piano. Achter de toetsen zit Harry Truman, toen vice-president, en een begaafd amateurpianist. Zij traden samen op om de troepen te vermaken.

Truman, die al op jonge leeftijd in Kansas City met het Poolse pianowonder Ignacy Jan Paderewski in aanraking was gekomen, placht te zeggen dat hij destijds had moeten kiezen tussen een loopbaan als pianist in een hoerenkast of een carrière als politicus.

Buurman
Inmiddels was Truman erachter hoe weinig verschil er tussen die beide milieus bestond. Twee maanden later stond deze opgewekte en altijd eenvoudig gebleven man voor de grootste vuurproef van zijn leven.

Harry Truman en Lauren Bacall
Harry Truman bespeelt een piano met daarop een wulpse Lauren Bacall

Op de twaalfde april 1945, om vijf voor half zes ‘s middags, vertelde Eleanor Roosevelt, terwijl zij een arm om hem heen sloeg, dat de president was gestorven.

'Is er iets wat ik voor je kan doen?', vroeg Truman na een lange stilte.

‘Nee, Harry, is er iets wat wij voor jou kunnen doen,' zei ze. ‘Want jij bent degene die in de problemen zit.'

Bidden
De volgende dag op de eerste persconferentie in zijn nieuwe ambt (die overigens uitstekend verliep) had de president tegen wil en dank lachend tegen de journalisten geroepen: ‘Jongens, als jullie ooit bidden, bid dan nu voor mij’.

Als Truman president kan zijn, dan kan mijn buurman het ook, was het wijdverbreide gevoel in het land. De geschiedenis zou wel anders leren. Zijn onverwoestbare optimisme mocht Truman dan met Roosevelt delen, niemand zou ooit op het idee komen die aristocratische halfgod met zijn buurman te vergelijken.

In zijn eerste toespraak tot het Congres zei Truman dat het de verantwoordelijkheid van een grote natie is om de wereld te dienen en niet om haar te domineren.

Atoombom
Die wereld liet hem geen ogenblik met rust. De oorlog woedde nog op vele fronten. De verhouding met de Sovjet-Unie, formeel een bondgenoot, verslechterde met de dag, onder meer omdat Jozef Stalin zich niet hield aan de afspraken over Polen die in Yalta gemaakt waren.

Op de topconferentie van de Grote Drie in Potsdam, in de zomer van 1945, concludeerde Winston Churchill tot zijn grote opluchting dat hij Truman schromelijk had onderschat. Terwijl Truman op de USS ‘Augusta’ de terugreis naar Amerika maakte, voerde hij druk overleg over de inzet van het atoomwapen.

Dat was een nieuwe troef in het Amerikaanse arsenaal, waarover Frankin Delano Roosevelt hem nooit had ingelicht.

Uit notities waar zijn biograaf Robert Ferrell de hand op wist te leggen, blijkt dat Truman zich er van bewust was dat het gebruik van het atoomwapen het einde van de wereld kon betekenen, al hadden de Amerikanen voorlopig het monopolie.

Hiroshima
Hiroshima, tezamen met uiteindelijk 140.000 burgers weggevaagd door Trumans atoombom

Toch gaf de president de opdracht tot het afwerpen van‘Little Boy’ boven Hiroshima, om het verlies van Amerikaanse soldatenlevens te voorkomen. Voor het gooien van de tweede bom op Nagasaki hebben de militairen niet eens afzonderlijk zijn toestemming gevraagd.

Maatpak
Harry Truman was op 8 mei 1884 geboren in het agrarische dorp Lamar, 180 kilometer ten zuiden van Kansas City in de staat Missouri. Zijn vader was een veeverkoper, maar wel een die zijn zoon Shakespeare en Plutarchus voorlas. Het gezin vestigde zich al gauw in Independence.

Toen Harry zeven jaar oud was ontmoette hij enkele straten van zijn huis vandaan Elizabeth 'Bess' Wallace, die één jaar jonger was dan hij. Ze zouden hun hele leven 'sweethearts' blijven. Uit dit huwelijk werd in 1924 als enig kind hun dochter Margaret geboren.

Zij maakte een weinig opvallende carrière als sopraan. Tijdens het presidentschap van haar vader trad Margaret eens op in Constitution Hall, haar trotse ouders bevonden zich onder de drieduizend toehoorders.

Haar vader, die verder imuun was voor elke vorm van kritiek, trof de volgende morgen een vernietigende recensie in The New York Times aan. Trillend van woede schreef Truman de recensent een brief waarin hij hem waarschuwde dat hij na hun volgende ontmoeting een nieuwe neus nodig zou hebben.

Truman was vrij klein van stuk. Bijzonder bijziend, moest hij al vroeg een bril dragen. Zijn hele leven liep hij elke ochtend twee mijl met snelle tred (128 passen per minuut). Als Senator (1935-1945) kwam hij, altijd in maatpak, steevast voor op de lijst van de tien best geklede Senatoren.

Failliet
Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog voerde Truman het bevel over een artillerieregiment. Zijn mannen, die hem op handen droegen, bleven vrienden voor het leven. Na terugkeer zette hij samen met zijn vriend Eddie Jacobson een herenmodezaak (haberdashery) op in Kansas City.

De zaak ging ten onder in 1922. Het was Trumans eer te na om zich failliet te laten verklaren. Hij was nog twintig jaar bezig om de schulden tot de laatste dollarcent af te betalen. Zijn politieke start maakte hij onder de hoede van de als corrupt bekend staande ‘partijmachine’ van de Pendergasts.

Truman verslaat Dewey
Overwinning van Truman op Dewey zo onverwacht dat kranten het niet geloofden

Van Truman zelf zijn geen onfrisse praktijken bekend. Nadat Truman de oorlog tot een goed einde had gebracht, was de vrede naar zijn eigen zeggen een hel voor hem. Stakingen waren niet van de lucht en zijn populariteit bewoog zich rond de 30 procent.

Toch kon hij bogen op een groot aantal wapenfeiten, zoals de hulp aan Griekenland en Turkije (de geboorte van de Trumandoctrine: Amerika helpt landen hun vrijheid te verdedigen), de Marshallhulp, de luchtbrug naar Berlijn en de oprichting van de NAVO.

Favoriet
De oorlog in Korea daarentegen werd een benauwde remise. Datzelfde kan worden gezegd over Trumans conflict met generaal Douglas MacArthur.

Binnenslands boekte hij, tegen alle verwachtingen in, een glorieuze overwinning op Thomas Dewey bij de presidentsverkiezingen van 1948.

Vier later wilde hij niet opnieuw meedoen, een besluit waar hij later spijt van kreeg. Truman miste het presidentschap al gauw.

Naar zijn staat van herkomst teruggekeerd, overleed Truman op 26 december 1972, 88 jaar oud, in een ziekenhuis in Kansas City.

Een van zijn oude artilleristen zei bij die gelegenheid: ‘Kapitein Harry had een paar favorieten. Ik hoorde er niet bij. Maar hij was wel mijn favoriet en zal dat altijd blijven ook.’

Tags

zie ook

7 reacties

  • 0 0

    Voor de binnenlandse politiek had hij een ambitieus plan, de zg. Fair Deal.De welvaart zou beter verdeeld moeten worden , waardoor ook gewone Amerikanen het beter zouden krijgen. Zo zou er een goede sociale etgeving moeten komen, de werkgelegeheid worden uitgebreid,sloppenwijken verdwijnen en nieuwe huizen er voor in de plaats komen.
    Van al deze plannen is door de Koude Oorlog weinig terecht gekomen maar ze vormden steeds een inspiratiebron voor zijn latere democratische opvolgers. Ook Hillary Clinton haalt hem geregeld aan in haar toespraken Uit archiefonderzoek blijkt dat Truman gedurende het Neurenbergtribunaal zich minitieus door rechter Jackson heeft laten informeren.

  • 0 0

    etgeving moet wetgeving zijn!

  • 0 0

    Het moet voor een man als Truman, als vice-president niet geinformeerd v.w.b. de atoom bom, een bijzonder moeilijke beslissing zijn geweest om de knoop door te hakken.Op 11-06-45 verscheen het Franck Report waarin werd gepleit om de bom voor de waarnemers v/d/ net opgerichte Un.Nations te demonstreren,maar 5 dagen later pleitten Oppenheimer,Fermi,Compton en Lawrence "dat er geen ander alternatief dan de militaire is",en op 27-06-45 Under Secr.Navy Bard schreef"gebruik v/d dit wapen de geloofwaardigheid v.d.VS als humanitair land zou schaden"Pro's en contra's, en 1(een) man moest beslisssen. Geschhiedenis zal uitwijzen dat zijn belissing de juiste was.

  • 0 0

    Op 16-7-45 kwam "Trinity" ( test-bom)in de woestijn van Nw.Mexico tot ontploffing, en Truman vertelde Stalin in Potsdam op 24-7-45 van de geslaagde test.Deze gaf geen reactie(want zijn, al jaren in de VS werkzame geactiveerde "sleepers"hadden het al aan Beria gemeld).De dag daarop schreef Truman in zijn dagboek"bom uitsluitend op puur militaire doelen werpen",maar in de operationele order van US Army Airforce Generaal Spaatz kwam deze beslissing NIET voor.Planners in Pentagon hadden becijferd dat VS verliezen bij aanval op Japan zelf 250.000 doden/gewonden zou kosten,gezien ook de dagorder aan Japanse troepen "100 millioen levens voor Zijne Majesteit en ons land"!

  • 0 0

    Het is bizar dat een behoorlijk gewone jongen van de ene op de andere dag moet beslissen over het al dan niet inzatten van de kersverse Atoombom. Meer commentaar heb ik niet.