De vijfendertigste in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: John F. Kennedy (1961 - 1963)
Zaterdag 27 oktober 1962 was ongetwijfeld de belangrijkste dag uit het presidentschap van John Fitzgerald Kennedy. De Cubacrisis was bezworen, de aarde kon doorgaan met draaien.
Afgrond
Dagenlang had de militaire top er voor gepleit om de Russische raketten op Cuba weg te bombarderen. De president, die wist dat dit tot de eerste en tegelijk laatste atoomoorlog met de Sovjet-Unie zou leiden, had dit advies naast zich neergelegd.
Met grote helderheid van geest en inventiviteit was hij blijven zoeken naar een minder catastrofale oplossing. Op een cruciaal moment had hij van zijn grote tegenspeler Nikita Chroetsjov in Moskou vlak achter elkaar twee telegrammen ontvangen.
Het eerste was relatief mild van toon, het tweede buitengewoon dreigend. Kennedy besloot het laatste telegram te negeren en op het eerdere te reageren. Creativiteit op de rand van de afgrond.
Krijgsheer
Uiteindelijk werkte de maritieme blokkade, zoveel minder ingrijpend dan een bombardement, en maakten de Russische schepen met nieuwe raketten aan boord achthonderd kilometer uit de Cubaanse kust rechtsomkeert.
De roemruchte commentator Walter Lippman prees Kennedy dat hij niet alleen de moed van een krijgsheer had getoond door de risico’s te nemen die nodig waren, maar ook de wijsheid van een staatsman door zijn macht ingetogen te gebruiken.
Het weekblad The New Yorker sprak van ‘wellicht de grootste diplomatieke overwinning van welke president ook in onze geschiedenis’.
John F. Kennedy en Nikita Chroetsjov
De raketcrisis maakte duidelijk dat Kennedy de eerste president was die te maken had met een tegenstander die het vasteland van Amerika ernstige schade kon toebrengen sinds de oorlog tegen de Engelsen van 1812.
Fiasco
Cuba heeft John Kennedy de 1037 dagen dat zijn presidentschap duurde als een albatros rond zijn nek gelegen. In april 1961, drie maanden na zijn aantreden, mislukte een door de CIA gesteunde invasie van Cubaanse ballingen.
De Varkensbaai, waar ze door getrouwen van de Cubaanse dictator Fidel Castro in de pan werden gehakt, werd synoniem voor Amerikaans echec.
Het fiasco ondermijnde ook de onderhandelingspositie van de jonge onervaren president toen hij kort daarna voor het eerst door de wol geverfde Sovjet-premier Nikita Chroetsjov in Wenen ontmoette.
De geheime pogingen van Amerikaanse kant om door middel van een moord van de Castro af te komen liepen steeds dood.
Outcasts
John Kennedy werd op 29 mei 1917, met een zilveren lepel in de mond, geboren in Brookline bij Boston, als tweede kind van Joe en Rose Kennedy.
Joe had met drankhandel een van de grootse fortuinen van Amerika vergaard, werd in 1938 Roosevelt’s ambassadeur in Londen, en stond welwillend tegenover Hitler en later tegenover communistenjager McCarthy. De patriarch was een grote rokkenjager.
Toch waren de katholieke Kennedy’s in het protestante Boston in sociaal opzicht ‘outcasts’. Joe en Rose (die vanaf 1908 twee jaar in Bloemendaal op de nonnenschool ging) hadden negen kinderen, van wie er een geestelijk gehandicapt was, en twee op vroege leeftijd stierven.
De anderen hielden ze voor dat het in het leven maar om één ding gaat: winnen. Vader Joe schonk elk kind bij de geboorte een miljoen dollar om dat winnen wat makkelijker te maken.
Held
Wie in Amerika president wil worden dient voor een goed doortimmerd oorlogsverleden te zorgen. Kennedy’s gedrag in de Tweede Wereldoorlog was voorbeeldig. In augustus 1943 werd de kleine torpedoboot (de PT 109) waarvan hij commandant was bij de Solomon Eilanden door de Japanners tot zinken gebracht.
Kennedy, die toen al last van zijn rug had, zwom tientallen kilometers van Plumpudding Eiland naar Kolombangara en terug om zijn bemanning het leven te redden.
Een van hen is toch omgekomen. Met diens weduwe bleef Kennedy tot aan het einde van zijn leven contact houden. Een artikel in Readers Digest over deze ontberingen maakte van Kennedy een nationale held.
Geheimzinnigheid
In 1946, hij was toen 29 jaar oud, werd de Democraat uit Massachusetts, gekozen in het Huis van Afgevaardigden. Net zo min als later in de Senaat zal Kennedy uitgroeien tot een prominent parlementariër.
Dat deed zijn jongste broer Teddy, anno 2007 nog steeds een zwaargewicht, wel. Medisch gesproken ging het met John Kennedy niet goed. Bij hem was Addison geconstateerd. ‘Jack heeft nog een jaar te leven’ zei een bevriende arts.
Met grote moed heeft Jack (de namen John en Jack worden door elkaar gebruikt) zijn ernstige kwalen altijd voor de buitenwereld verborgen gehouden. Een van zijn eerste boeken heet ‘Profiles in Courage’
Het gaat over acht Amerikaanse politici die zich dapper gedragen hebben. Kennedy had er gerust een zelfportret aan toe kunnen voegen. Overigens omkleedde hij zijn kwalen met een waas van geheimzinnigheid. Dat was nodig om zijn politieke kansen niet te verspelen.
Escapades
Een en ander had kennelijk geen invloed op zijn libido, dat bij wijze van spreken samen met de Chinese Muur met het blote oog vanaf de maan te zien moet zijn geweest.
Of misschien brachten zijn talloze amoureuze escapades (‘als ik drie dagen geen vrouw heb gehad, krijg ik hoofdpijn’, zei hij zelf) hem zelfs wel verlichting. In zijn fraaie biografie noemt Michael O’Brien meer dan twintig vrouwen van Kennedy bij naam.
Daarnaast is er een onafzienbare stoet barmeisjes uit Milwaukee, prostitueés uit Saint-Louis, vrouwelijk kantinepersoneel uit San Diego etc.
John Kennedy was een bijzonder aantrekkelijke man. In een opiniepeiling eindigde hij als eerste boven de filmster Rock Hudson. Bovendien, zoals zijn medestudenten op Harvard al hadden vastgesteld, Kennedy was ‘fun to be with’.
Gangsterliefjes
Dan was er het bedwelmende middel van de macht. Als president stak hij goed in zijn vel. Kortom een onweerstaanbare combinatie.
De pers, waarmee Kennedy een goede verstandhouding had, bewaarde over dit alles het stilzwijgen. Dit ondanks het feit dat de liefjes van de president soms de staatsveiligheid bedreigden.
Dat was bijvoorbeeld het geval toen Kennedy het bed deelde met Judith Campbell Exner, die hem door Frank Sinatra was toe gespeeld.
Exner bleek ook intieme betrekkingen te onderhouden met... Lees verder