De vierendertigste in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: Dwight D. Eisenhower(1953 - 1961)
Generaal Dwight Eisenhower, in de wandeling Ike genoemd, liet zich graag inspireren door Napoleons definitie van een militair genie.
Die luidt: 'Een man die de kunst verstaat om de gewone dingen te blijven doen, terwijl zijn omgeving gek wordt.'
In het aardige boekje 'General Ike' schrijft zijn zoon John dat zijn vader dat vermogen om te blijven functioneren in een heksenketel nergens zo duidelijk heeft getoond als bij de Geallieerde landingen op Normandië.
De operatie ‘Overlord’ was oorspronkelijk voorzien voor 5 juni 1944, maar werd te elfder ure door Ike afgelast vanwege het barre weer. De hele armada van landingsvaartuigen bleef in de Britse havens liggen.
Voor de volgende dag waren de weersvoorspellingen niet veel beter, maar omdat anders vanwege het tij veertien dagen gewacht had moeten worden voor een nieuwe poging, besloot Ike het er toch op te wagen. Hij had zijn toespraak voor het geval dat het mis mocht gaan in zijn borstzakje. Maar D-day werd een dag van onvergankelijke glorie.
Huurkamer
Dwight Eisenhower werd in de nacht van de veertiende oktober 1890 geboren in een huurkamer bij het spoor (waar zijn vader werkte) in Denison, Texas. Spoedig verhuisde het gezin dat zes zonen telde naar Abilene in het oosten van Kansas. Als scholier onderscheidde Ike zich door een komische weergave van Shylocks knecht, Gobbo, in de 'Koopman van Venetië'.
Dwight D. Eisenhower, met zijn befaamde grijns
Te oud voor de Marine Academie, verbleef Ike van 1911-1915 op West Point, de eliteopleiding voor de landmacht. Zijn moeder, een overtuigd pacifist had gehuild toen haar zoon zich daar liet inschrijven.
Op West Point was Ike maar een matig student. In 1916 trouwde de jonge officier, toen 25 jaar oud, met Marie “Mamie” Geneva Doud, de 19-jarige dochter van een welgestelde vleesverpakker.
De wedde van de militairen was in die tijd bijzonder laag. Mamie doorstond manmoedig de ‘zwerftocht’ langs 27 (!) verschillende legerbases in binnen- en buitenland totdat Ike en zij in 1953 in het Witte Huis belandden.
Grijns
Eisenhower had een rond gezicht met blauwe ogen. Befaamd was zijn ontwapenende ‘Eisenhower-grijns’.
Vriend en vijand waren het eens dat Ike een prettige en fatsoenlijke man was die gemakkelijk het respect en vertrouwen van anderen won. Ike wilde graag dat de mensen van hem hielden.
In 1940 waren de ambities van Ike nog zeer bescheiden, hij hoopte het commando over een regiment te krijgen. Meer niet.
Toen Eisenhower op 7 mei 1945 vanuit Reims aan Washington rapporteerde dat de Geallieerde missie om de Duitse krijgsmacht te vernietigen was volbracht, was hij een vijfsterrengeneraal en de hoogste Amerikaanse militair in Europa.
Affaire
Of Eisenhower naast zijn talloze wapenfeiten ook nog een amoureuze verovering op zijn naam heeft staan, blijft onduidelijk. Zeker is dat hij een bijzondere band onderhield met de Ierse Kay Summersby (in 1942 34 jaar oud), zijn chauffeur.
In haar boek 'Eisenhower Was My Boss' noemt Summersby de affaire niet. Maar de titel van haar latere publicatie, 'My Love Affair with Dwight D. Eisenhower' (die in 1975 verscheen; de auteur was toen stervende aan kanker), laat weinig te raden over.
Had Ike een verhouding met zijn knappe chauffeuse Kay Summersby?
In november 1945 keerde Ike naar Amerika terug, en volgde hij generaal George Marshall op als stafchef van het leger. Summersby heeft hij nooit meer terug gezien.
Milieu
Drie jaar later werd Ike voorzitter van de Columbia Universiteit, een milieu dat hem vreemd was. Zowel de Democraten als de Republikeinen polsten hem tevergeefs of hij hun kandidaat voor het presidentschap wilde zijn
In 1951 vertrok Ike weer naar Europa, ditmaal om het militaire oppercommando van de juist opgerichte NAVO op zich te nemen. Het werd een verblijf van korte duur, want de Republikeinen wisten Eisenhower eindelijk voor hun karretje te spannen.
In november 1952 versloeg hij met 55 procent van de stemmen de Democraat Adlai Stevenson in de race om het Witte Huis.
Golfclubs
Mede doordat hij achter de Rose Garden graag met zijn golfclubs in de weer was, is het beeld ontstaan van Eisenhower als een luie president. Dat beeld klopt niet, want zeker op het gebied van de buitenlandse betrekkingen was Ike juist actief.
Allereerst bracht hij de oorlog in Korea tot een einde. 'Trumans oorlog' werd 'Ike's vrede'. In 1954 vergeleek Ike de landen van Zuid-Oost Azië met een rij dominostenen. Als er één viel door communistische agressie, dan zouden zij allemaal vallen. De befaamde domino-theorie was geboren.
Twee jaar later steunde hij Parijs, Londen en Jeruzalem niet bij hun militaire actie tegen president Nasser van Egypte ten tijde van de Suez-crisis. Die viel samen met de Hongaarse opstand en met de herverkiezing van Eisenhower zelf.
Generaal Eisenhower in 1945, hoogste Amerikaanse militair in Europa
Tot grote teleurstelling van miljoenen Hongaren zag Ike in dat hun land te zeer verankerd was in de Russische invloedsfeer om te kunnen ingrijpen zonder een atoomoorlog te ontketenen.
Communistenjager
Binnenslands droeg Eisenhower bij aan de val van communistenjager Joe McCarthy. Toen in september 1957 de gouverneur van Arkansas zich verzette tegen de toelating van zwarte kinderen op een school in Little Rock, zond Ike federale troepen om die toegang af te dwingen.
Eisenhower was de grondlegger van het systeem van autowegen door het hele land. Zijn laatste topconferentie met Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov, die gepland was voor mei 1960, werd door het Kremlin afgelast nadat de Sovjets twee weken eerder een Amerikaans spionagevliegtuig hadden neergehaald.
In zijn afscheidstoespraak op 17 januari 1961 waarschuwde deze oud-militair tegen het gevaar van een almaar uitdijend 'militair-industrieel complex'.
Boerderij
Na het presidentschap trok Eisenhower zich terug op zijn boerderij in Gettysburg. Geplaagd door steeds grotere hartproblemen stierf deze generaal aan wie Europa zoveel te danken heeft, op 28 maart 1969 in het Walter Reed ziekenhuis in Washington D.C.
Hij was 79 jaar oud geworden. Volgens zijn enige zoon waren zijn laatste woorden: ‘Ik wil gaan, God neem mij’.