door
Jeroen Langelaar
17 mei 2010
De Iraanse dictator Mahmoud Ahmadinejad
De Turks-Braziliaanse deal met Iran over het nucleaire programma neemt de zorgen van Westerse landen niet weg. De Amerikaanse regering en de Europese Unie reageerden terughoudend tot sceptisch, Israël liet zich zeer kritisch uit over het akkoord.
De overeenkomst houdt in dat Iran 1,2 ton uranium in buurland Turkije zal verrijken. Na verrijking gaat de brandstof, die bedoeld zou zijn voor een medische onderzoeksreactor, terug naar Iran.
Ambities
Het akkoord zou een einde moeten maken aan de voortslepende ruzie tussen Westerse landen en Iran over de nucleaire ambities van het islamitische regime.
Vooral Amerika, Frankrijk, Groot-Brittannië en Israël verdenken Teheran ervan in het geheim aan een kernwapen te werken, waarvoor hoogverrijkt uranium nodig is. Het Turks-Braziliaanse akkoord met Iran kan nieuwe internationale sancties tegen Iran overbodig maken. Waarnemers noemen de stap 'een Iraanse tegemoetkoming'.
Bezorgd
De Amerikaanse president Barack Obama was echter minder optimistisch. Hij liet weten ‘ernstig bezorgd' te zijn over het akkoord, omdat Iran ook zelf laagverrijkt uranium blijft opwekken. Ook vormt de 1,2 ton uranium die naar Turkije gaat, inmiddels nog maar de helft van de alsmaar groeiende Iraanse voorraad uranium.
Ook de EU reageerde, bij monde van buitenlandchef Catherine Ashton, kritisch. Zij stelde dat de overeenkomst ‘geen antwoord is op alle zorgen' over het nucleaire programma van Iran. EU-president Herman Van Rompuy benadrukte dat het islamitische regime serieus debat over de nucleaire plannen van het land altijd uit de weg is gegaan.
Israël
Van alle landen reageerde Israël het meest kritisch. Het bewind in Teheran heeft Brazilië en Turkije ‘gemanipuleerd', aldus een regeringsfunctionaris in Jeruzalem.
‘De Iraniërs hebben in het verleden al vaker zo'n truc toegepast. Ze deden net alsof zij zo'n procedure aanvaardden om spanningen te verminderen en het risico van hardere internationale sancties te verkleinen, maar weigerden vervolgens die door te zetten.’