door
Jeroen Langelaar
11 jan 2012
Conservatieve Republikeinen twijfelen over Romney
Mitt Romney stevent af op de Republikeinse nominatie voor de presidentsverkiezingen van 6 november 2012. Een schets van wellicht de eerste Mormoonse president van Amerika.
Het gemak waarmee Romney de eerste twee voorverkiezingen op zijn naam schreef, verhult het wantrouwen dat een groot deel van de Republikeinse achterban tegen hem koestert: is hij wel wie hij zégt dat hij is?
Vijf zonen
Willard Mitt Romney (64) werd geboren in Detroit (Michigan). Hij is lid van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, beter bekend als de Mormonen. Als twintiger was hij 2,5 jaar actief als zendeling in Frankrijk. Na terugkeer in Amerika trouwde hij met Ann Davies, met wie hij vijf zonen zou krijgen.
Voordat Romney de politiek in ging, was hij een gevierd zakenman. De Republikein was onder meer oprichter van investeringsmaatschappij Bain Capital en CEO van de Olympische Spelen in Salt Lake City. Romney kreeg veel lof voor het succes van dit sportevenement (nettowinst 100 miljoen dollar). Zijn salaris van 2,4 miljoen dollar schonk hij aan liefdadigheid.
Massachusetts
Romney was tot een paar jaar terug lang niet zo conservatief. In de jaren negentig koesterde hij als kandidaat-senator uitgesproken progressieve standpunten, onder meer over abortus en homoseksualiteit.
In 2002, toen Romney gouverneur wilde worden van de linkse staat Massachusetts, zei hij: 'Wanneer mij wordt gevraagd of ik het recht van de vrouw om te kiezen zal behouden en beschermen, geef ik daar een duidelijk antwoord op: ja.'
Op 5 november 2002 werd hij gekozen als gouverneur van Massachusetts, een staat waarin de Republikeinen bij landelijke verkiezingen met moeite een povere 35 procent van de stemmen halen.
Rechtsaf
Toen Romney zich na vier jaar gouverneurschap kandidaat stelde voor het presidentschap, sloeg hij plotseling rechtsaf. Nu is Romney tegen abortus – 'wegnemen van onschuldig leven' noemde hij het in 2007. Om de Republikeinse nominatie te winnen, is de steun van conservatieven immers onontbeerlijk.
Ook op andere terreinen verandert Romney wel eens van mening. In 2006 zette hij zijn handtekening onder een wet die de inwoners van Massachusetts verplicht zorgverzekering te nemen, op straffe van een boete.
Maar toen president Barack Obama in 2009 een vergelijkbare wet door beide Kamers van het Congres loodste, sloot Romney zich aan bij de conservatieve critici, die walgen van dergelijk 'staatsdirigisme'. Romney belooft als president de zorgwet, door tegenstanders smalend ObamaCare genoemd, in te trekken.
Draaikont
Tegenstanders zetten Romney dan ook graag weg als 'draaikont'. Newt Gingrich noemt hem in een spotje 'Massachusetts Moderate': een gematigde politicus uit een linkse staat, daar moeten conservatieven niets van hebben.
De kritiek neemt niet weg dat Romney door velen wordt gezien als een zeer degelijke gouverneur. De prestatie waarmee hij de meeste roem vergaarde, is het in vier jaar wegwerken van een miljardentekort op de staatsbegroting.
De gemiddelde Amerikaan
Romney wordt gezien als degene die in november de meeste kans maakt om Obama te verslaan. Juist zijn gematigdheid – waar zijn Republikeinse concurrenten hem dus constant op aanvallen – is daar debet aan. Onafhankelijke kiezers en teleurgestelde Democraten zouden met een stem op Romney Obama naar huis kunnen sturen.
Bovendien blijkt uit onderzoek dat Romneys standpunten veel dichter bij de gemiddelde Amerikaan liggen dan die van de huidige president, die wordt gezien als te links.
Mocht Romney inderdaad de Republikeinse kandidaat worden en op 6 november van Obama winnen, is hij de eerste Mormoon die zich president van de Verenigde Staten mag noemen: na de inauguratie van de eerste zwarte president in 2008 een nieuwe mijlpaal in de Amerikaanse geschiedenis.
De race om het Witte Huis is nu echt losgebarsten. Maar hoe verlopen die verkiezingen precies? Ondersteund door historische anekdotes en met oog voor grappige details legt amerikanist Koen Petersen het proces helder uit. Een onmisbare gids voor wie de Amerikaanse presidentsverkiezingen wil volgen en begrijpen.
Bestel het boek van Koen Petersen: Einddoel Witte huis. Hoe de Amerikanen hun president kiezen