door
José van der Sman
13 jul 2009
Iedereen overschat zichzelf
Yes I can! Dat denkt iemand al gauw als hij voor een bijzondere uitdaging staat. Want de mens is van nature geneigd zichzelf te overschatten.
Of het nou de dikzak is die dertig kilo wil afvallen, of de lelijkerd die een mooie vrouw wil versieren, of de jongste bediende die een enorme carrièresprong wil maken, stuk voor stuk hebben ze een beetje een plank voor hun kop als het gaat om de eigen mogelijkheden en kansen op succes.
Want natuurlijk gaat het niet lukken met die kilo’s of die schoonheid of die carrièresprong, weten alle anderen. Maar die overschatten zichzelf weer op andere punten.
Foute keuzes
Volgens Stefano DellaVigna, hoogleraar economie aan de Amerikaanse Universiteit van California in Berkeley, is zelfoverschatting een wijdverbreide menselijke eigenschap die leidt tot veel foute keuzes in het leven.
Realistisch
Maar is het dan zo erg om onrealistisch te zijn over onszelf? Helemaal niet, zeggen de meeste deskundigen. Want het zet ons aan om net iets hoger te reiken dan we gewend zijn en net iets meer risico’s te nemen.
Zo komen we verder in het leven. Alleen depressieve mensen zijn realistisch en overschatten zichzelf niet. Maar die staan dan ook stil.
Je zelfoverschatting moet ook weer niet te groot worden, want dan gaat het zich tegen je keren. Wetenschappers spreken in dat verband over het vermogen om te kunnen kalibreren.
Kalibreren
Kalibreren is de kunst om het verschil tussen je ingeschatte en je werkelijke vermogens niet te groot te laten worden. De kunst dus om jezelf redelijk goed in te kunnen schatten.
Je bent als mens goed gekalibreerd als je met het nodige zelfvertrouwen uitdagingen aangaat en met de nodige inspanning die uitdagingen ook tot een goede einde weet te brengen.
Je bent slecht gekalibreerd als er een kloof gaapt tussen je pretenties en werkelijke vermogens en prestaties.
Terugkoppeling
Wie slecht gekalibreerd is moet zorgen voor meer terugkoppeling, zeggen de deskundigen. Dat wil zeggen: beter luisteren naar het advies van anderen en leren van de fouten die je maakt. Kortom, meer realistisch worden. Maar juist mensen die zichzelf voortreffelijk vinden hebben daar natuurlijk moeite mee.