Nieuws

Carriere

Weg met verrassingen, leve de voorspelbaarheid

door José van der Sman 14 aug 2009

Onverwachte zaken kosten moeite
Onverwachte zaken kosten moeite

De meeste mensen hebben een sterke behoefte aan consistentie, voorspelbaarheid en controle. Ze houden niet van verrassingen.

Veel mensen hebben het moeilijk, nu hun baan en carrièreperspectieven onzeker zijn geworden. Want ze voelen zich nu eenmaal prettiger als ze controle hebben over de zaken die belangrijk zijn in hun leven. Sterker nog, ze hebben liever consistentie en voorspelbaarheid, dan dat ze verrast worden. Zelfs als het om een plezierige verrassing gaat.

Marsepein
Dit is de uitkomst van een onderzoek dat werd uitgevoerd door sociaal-psycholoog Marret Noordewier van de Universiteit van Tilburg. In een aantal experimenten toonde ze aan dat mensen vrijwel altijd negatief reageren op onverwachte uitkomsten. Zelfs al zijn die uitkomsten lekker of prettig.

Geef proefpersonen bijvoorbeeld een lekker blokje marsepein, maar zeg dat het kaas is. Na de eerste hap zullen ze een vies gezicht trekken, zelfs als ze marsepein lekkerder vinden dan kaas. Ze schrikken van het onverwachte en hebben even tijd nodig om hun verwachtingen los te laten en zich in te stellen op de realiteit.

Omschakelen
Volgens Noordewier voelen mensen zich vooral goed als de werkelijkheid overeenkomt met hun verwachtingen. Dat komt volgens haar omdat hun reactie op een gebeurtenis die ze verwachten automatisch en primair is. Voor hun reactie op een onverwachte positieve of negatieve gebeurtenis hebben ze meer tijd nodig om na te denken en om te schakelen.

Maar als het lukt om de sterke behoefte aan consistentie, voorspelbaarheid en controle enigszins los te laten, dan kunnen de meeste mensen onverwachte positieve verrassingen wel waarderen.


Tags

zie ook

6 reacties

  • Wat een onderzoek. Hebben wij eindelijk bewezen wat wij allang wisten. Met een blokje marsepein notabene! Waar is de wetenschap?

  • Tja, wat kosten dit soort nutteloze onderzoeken wel niet? Wetenschap is ook niet meer wat het is geweest - correctie, de agogische wetenschappen zijn eigenlijk helemaal geen wetenschap maar slecht veredelde borrelpraat, waarvoor men zich vorstelijk laat belonen in allerlei prietpraatprogramma's, dat dan weer wel. Het is een wonderlijke wereld, mensen.

  • Twintig jaar geleden kwam ik al tot de conclusie dat alle sociale wetenschappen overbodig zijn. In iets minder extreme vorm vind ik dat nog steeds, de exacte wetenschappen met hun objectiviteit zijn oneindig veel waardevoller dan het sociologische gezever wat je elk weekend weer op de pagina's van bijvoorbeeld het NRC van de afgelopen jaren ziet. Alle bevindingen moeten daar zonodig in sociologische perspectieven worden geplaatst. Waarschijnlijk om de lezers te behagen. Lekker lullen doet het in die kringen altijd nog beter dan lekker rekenen.

  • Fascinerend. Absoluut. Ik had het namelijk níet zien aankomen, eerlijk gezegd.
    Dit opent wel deuren. Misschien zouden we films kunnen maken met onverwachte dingen, zoals taarten in het gezicht, en kijken of mensen dat als normaal ervaren.
    Of elke dag iemands meubels compleet verplaatsen en alles ergens anders leggen. Je zou verwachten dat mensen dat helemaal niet erg vinden. Dat zouden we dus toch ook maar eens moeten onderzoeken. Misschien kan er wel iemand op promoveren.


  • José kan beter en Elsevier moet zich schamen voor zo'n onbenullig stukje!
    Dit is voor mensen met een IQ lager dan 80, sorry!