Onderzoek verklaart macht van dominante leiders
Dominante, zelfverrijkende leiders zijn vaak populairder dan sociale, menslievende leiders die graag delen met anderen.
Wie op de man af gevraagd wordt aan welke eisen een leider moet voldoen, zal waarschijnlijk niet zeggen dat een leider meedogenloos en zelfzuchtig moet zijn. Maar in werkelijkheid geven mensen vaak toch de voorkeur aan leiders die liever hun eigenbelang dienen dan het welzijn van de groep.
Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Stanford University, Northwestern University en Carnegie Mellon University. Met een reeks sociale experimenten toonden de onderzoekers aan dat groepsleden bij voorkeur kiezen voor een egoïstische, dominante aanvoerder als hun groep moet concurreren met een andere groep.
Als er geen sprake is van concurrentie, kiezen groepsleden liever een sociale, gerespecteerde leider.
Status
De onderzoekers onderscheiden twee vormen van status op basis van prestige en dominantie. Bij prestige is sprake van macht en invloed gebaseerd op respect en ontzag. Van leiders met prestige wordt vaak verwacht dat zij sociaal wenselijke vaardigheden en expertise bezitten.
Dominante leiders denken juist eerst aan hun eigenbelang en deinzen niet terug om anderen te beschadigen.
Voor het eerste experiment kregen studenten te horen dat ze ingedeeld waren in een groep van vier personen en dat er ook een tweede groep was. De onderzoekers vroegen aan de studenten om tien fiches met een totale waarde van twintig dollar te verdelen. Als zij de fiches weggaven, hielpen ze hun eigen groepsgenoten, óf ze hielpen hun groepsgenoten en brachten tegelijk de andere groep financiële schade toe. Ze konden de munten ook zelf houden.
Debatteerwedstrijd
De studenten gaven daarna antwoord op vragen over de andere deelnemers. De proefpersonen die meer geld weggaven, werden meer gerespecteerd en bewonderd dan de anderen. Zij kregen hierdoor prestige, volgens de onderzoekers. De proefpersonen die meer muntjes naar zichzelf toeschoven en ook de andere groep beschadigden, werden als dominant bestempeld.
Tenslotte moesten de deelnemers aan het onderzoek twee leiders kiezen. De deelnemers kozen eerder voor een sociale leider met veel prestige om fiches binnen de groep te verdelen. Ze kozen echter voor een dominante, egoïstische leider om de groep te vertegenwoordigen in een debatteerwedstrijd. In een situatie waarin sprake is van rivaliteit kiezen mensen blijkbaar voor egoïstische, asociale leiders.
Laboratoriumomgeving
In een interview met Forbes zegt onderzoeker Robert Livingston van de Kellogg School of Management, onderdeel van Northwestern University dat de dominante vorm van status meer lijkt aan te sluiten bij het beeld dat bestaat van een prototype leider. 'Leiders moeten besluitvaardig, assertief, sterk en onafhankelijk zijn'.
Hoewel het onderzoek duidelijk is uitgevoerd in een laboratoriumomgeving verklaart Livingston met de resultaten waarom er veel opportunistische leiders in de wereld zijn die weinig begaan zijn met het welzijn van de groep. Livingston: 'Ons onderzoek laat zien dat mensen door de verkeerde leiders worden aangetrokken'.