Benedictus XVI trok zich donderdagavond definitief terug - Foto: EPA
Na het unieke aftreden van Benedictus XVI laten Vaticanologen volop van zich horen. Maar zij gissen en gokken vaak ook maar wat.
Het was een roerend gezicht donderdag. Op het balkon van het pauselijk paleis Castel Gandolfo zegende Benedictus XVI nog één keer de massaal toegestroomde gelovigen voordat hij zich definitief terugtrok.
Als pelgrim, zo zei hij, 'die begint aan het laatste deel van zijn pelgrimstocht op aarde'.
Verbazing
Televisiekijkers in de hele wereld zagen een oude, beminnelijke, breekbare geleerde die niet meer was opgewassen tegen de zware verantwoordelijkheden van zijn ambt. En dat misschien al niet was in 2005, toen hij werd gekozen.
Elseviers Speciale Editie Katholiek
De essentiële gids bij 's werelds grootste christelijke religie geeft alle noodzakelijke informatie over de geloofsrichting die wereldwijd bijna 1,2 miljard volgelingen heeft. Bestel hier
Zijn unieke besluit om te vertrekken voordat hij er letterlijk bij neerviel, werd dan ook niet alleen met verbazing, maar ook met waardering en instemming begroet.
Homonetwerk
Het vertrek van de paus en het komende conclaaf bieden Vaticanologen weer volop de gelegenheid van zich te laten horen. De professionele volgers van het Vaticaan mogen bijvoorbeeld commentaar leveren op het gerucht dat een schokkend rapport over een homonetwerk de paus mede geïnspireerd zou hebben tot zijn voortijdige vertrek.
Probleem bij al die commentaren is het speculatieve karakter ervan. Net als bij het gesloten, ondoorzichtige Kremlin vroeger, is het zelfs voor de relatief goed geïnformeerde buitenstaander vooral een kwestie van gissen naar de werkelijke gang van zaken in het Vaticaan.
Videbimus
Op de voor de hand liggende vraag van journalisten wie als winnaar uit het conclaaf zal komen, kunnen de deskundigen eigenlijk ook niet veel meer dan met een gokje antwoorden. De ene Vaticaankenner leidt uit het feit dat Gianfranco Ravasi dit jaar de vastenretraite van de paus mocht leiden, af dat deze kardinaal een goede kans maakt.
De andere Vaticaankenner meent dat de Italiaanse kardinalen het de afgelopen jaren bestuurlijk zo bont hebben gemaakt dat het vast een niet-Italiaan zal worden.
Wat betreft de uitkomst van de verkiezing van de paus is een verwijzing naar de bijnaam van de enige Nederlandse kerkvorst wellicht het meest gepast. 'Videbimus' werd Adrianus VI genoemd: we zullen wel zien.