'Afghanistan heeft recht op enig optimisme'

‘Afghanistan heeft recht op enig optimisme. Ik geloof absoluut dat er vooruitgang is,’ zegt generaal Ton van Loon (50), binnenkort de nieuwe NAVO-commandant in het zuiden van Afghanistan. Hij krijgt het bevel over tienduizend Britse, Canadese, Amerikaanse en Nederlandse militairen in een gebied waar de Taliban en andere opstandelingen zich heftig roeren. ‘Ook al werd de afgelopen maanden hard gevochten in het zuiden en oosten van het land, we hebben stappen vooruit gezet. Het vertrouwen van de bevolking in de wederopbouw neemt toe.’

Elsevier De Nederlanders opereren in Uruzgan vanuit twee kampementen en hebben geen verliezen geleden. De Canadezen en Britten zitten meer verspreid in hun provincies en zagen al tientallen militairen sneuvelen. Wat te doen?

Ton van Loon: ‘De Britten en Canadezen concentreren zich nu ook. Vanuit enkele kampen trekken ze de nabije omgeving in. Stap voor stap vergroten ze vervolgens hun actieradius. De rest van de provincie wordt via inlichtingenrapporten in de gaten gehouden. Want laten we eerlijk zijn: als je probeert overal actief te zijn, ben je het nergens. Onze aanpak is het opzetten van veilige ontwikkelingszones, die zich als olievlekken uitbreiden.’

Elsevier Weten de Taliban dat de NAVO-troepen zich in een beperkt gebied ophouden? Daarbuiten hebben ze niets te vrezen.

Van Loon: ‘Het heeft geen zin om als een kip zonder kop overal achter kleine groepen Taliban aan te jagen. Vergeet niet: je hebt de harde kern van de Taliban, maar het gros van de jongens liet zich door misleiding rekruteren. Zodra deze jongelui zien dat ze een opleiding tot timmerman of een computercursus kunnen volgen, laten ze zich niet meer door een radicale mollah met halve waarheden en een stapeltje dollars ronselen.’

Elsevier Zijn de Nederlanders extra voorzichtig? Kun je, met de verkiezingen van 22 november in zicht, van de regering verlangen dat de militairen grote risico’s nemen?

Van Loon: ‘Ik vind dit geen juist statement. De Nederlanders zijn minstens zo fanatiek als de Britten en de Canadezen.’

Elsevier Het is geen statement, maar een vraag.

Van Loon: ‘Ik hoor die veronderstelling ook weleens, zo hier en daar. Maar het klopt niet met de werkelijkheid. En het doet geen recht aan de inzet van de mannen en vrouwen in Uruzgan.’

Elsevier De afgelopen maanden klaagde vooral de Britse landmacht over missers van de luchtmacht. Wat is inmiddels verbeterd?

Van Loon: ‘Het luchtwapen is van doorslaggevend belang. De samenwerking moet optimaal zijn. De landsoldaat treedt op als forward air controller. Hij wijst met een laser een doelwit aan, waarna de vlieger of helikopterpiloot een bom of raket lanceert. Er is frictie ontstaan tussen beide partijen. Er zijn fouten gemaakt, waardoor in een enkel geval ook eigen troepen werden bestookt. Daarop scherpten we de procedures aan. De forward air controller weet nu precies hoe hij met elk vliegtuigtype moet omgaan. Het is ook een kwestie van training. De Nederlandse landmacht oefende zó intensief met F-16’s dat de forward air controllers bijna in hun slaap de procedures kunnen toepassen. De piloten weten exact wat van hen wordt verlangd. Zo hoort het. Anders valt collateral damage niet te vermijden. De collega’s uit andere landen hebben een tikkeltje minder geoefend. Daardoor ontstonden fouten.’

Lees het volledige interview met Ton van Loon
www.elsevier.nl/vanloon

Kader bij artikel:

RAKETTEN, BOMMEN EN HINDERLAGEN
Nederlandse soldaten in actie

Dinsdag 10 oktober: Apache schiet met Hellfireraketten bij Pasab (provincie Kandahar)

Woensdag 11 oktober: Nederlandse troepen in hinderlaag; 6 km ten noorden van Tarin Kowt

Donderdag 12 oktober: F-16’s gooien in Panjawy-vallei vier lasergeleide bommen af.

Zaterdag 14 oktober: Apaches schieten met boordkanon en Hellfireraketten

Zondag 15 oktober: Wapenopslag ontdekt bij Khorma (ten noorden van Tarin Kowt); Apache vernietigd depot