door
Administrator
10 nov 2006
Nog anderhalve week en de wedstrijd is voorbij. Zolang geen antwoord komt op de vraag wie met wie verder wil na 22 november, regeert de beeldvorming in de campagne.
Carla Joosten
PvdA-leider Wouter Bos begint een beetje schor te worden. Dat krijg je als je dag in dag uit op de zeepkist staat. Nee, dan zijn concurrent Jan Peter Balkenende (CDA), die spaart zijn krachten om te kunnen pieken op de juiste momenten.
En die momenten spelen zich voornamelijk op televisie af. Terwijl Balkenende ontspannen de lachers op zijn hand krijgt in De wereld draait door ziet de televisiekijker een verbeten Wouter Bos krampachtig uitleggen dat hij een grapje heeft gemaakt over regeren met de VVD en GroenLinks: de partij die door Bos’ voorganger Wim Kok ooit nog ‘extreemlinks’ werd genoemd.
De PvdA-lijsttrekker klaagde vervolgens dat hij maar een grapje had gemaakt. Kan dat dan niet meer in verkiezingstijd?
Zo ver is het dus gekomen dat de voormalige Harry Potter plotseling de getapte gast is, terwijl de concurrent die zich al in het Torentje waande, op het moment suprême gaat stuntelen.
De metamorfose van Balkenende is een knap staaltje campagnetechniek. Des te knapper omdat Balkenende nu in beeld komt zoals hij buiten de schijnwerpers ook is: gezellig.
Daar zit de kern van het succes. Wie dicht bij zichzelf blijft, wekt vertrouwen.
Balkenende beschikt in zijn campagnestaf over de door diens vakgenoten gelauwerde communicatiedeskundige Jan Schinkelshoek, zelf nummer elf op de CDA-kandidatenlijst en vertrekkend communicatiebaas bij de Rabobank. De bank van het reclamespotje met Jochem: niet de vlotste jongeman, maar een vertrouwen dat hij wekt.
En daar moet Bos tegenop boksen. Een onmogelijke opgave, zeker gezien het beeld dat Bos zelf opwekt. Hoe goed hij zijn best doet om tot in de bladen toe iets van zichzelf te laten zien, er blijft altijd iets hangen van ‘wie is nou de echte Wouter Bos?’
Dit zijn allemaal beelden die niets hebben te maken met hoe dit land geregeerd moet worden en die niets zeggen over de toekomst van Nederland. Maar beelden zijn cruciaal in de politiek.
Ze zijn des te meer bepalend zijn voor de uitslag van de verkiezingen doordat kiezers niet weten tot welke coalitie hun stem leidt. Het CDA buigt als vanouds niet naar links of naar rechts, maar de PvdA evenmin.
Bos merkt verongelijkt op dat hij geen grapje meer kan maken. Dat kan best, maar niet op een vraag waar de kiezer juist wel een serieus antwoord op wil: wie wil met wie verder na 22 november?
Zolang die vraag onbeantwoord blijft, zal de flow van Balkenende bepalender zijn voor de uitslag dan de inhoud van de verkiezingsprogramma's.