Wonen: Schaarse villa's in trek

Vrijstaande huizen stijgen harder in prijs dan andere woningen. Nu en in het verleden. 'In dit segment speelt geld een secundaire rol'

Dit artikel verscheen in Elsevier, 4 november 2006
Door Brenda van Osch

Een kleine genoegdoening voor iedereen die ternauwernood zijn gewone koophuis kan betalen: de prijsstijgingen op de woningmarkt zijn aan kopers van villa's niet voorbijgegaan. Sterker, van alle woningtypen zijn vrijstaande woningen in tien jaar tijd het hardst in prijs gestegen, zo blijkt uit cijfers van het Kadaster. Kostte een vrijstaande woning in 1995 gemiddeld nog geen 150.000 euro, in 2005 was dat ruim 4 ton. Een prijsstijging van 172 procent, oftewel 2,7 keer over de kop. Over alle woningen bedroeg de stijging 137 procent. Ook veel, maar minder.

Ook momenteel liggen vrijstaande woningen goed in de markt, meldt de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) over het derde kwartaal van 2006. Ze stegen 2,4 procent in prijs, tegen 0,8 procent gemiddeld. Dure vrijstaande woningen namen nog meer in waarde toe, gemiddeld 3,3 procent.
 
Dat dure woningen in trek zijn is niet zo verwonderlijk. De economie trekt aan, mensen verdienen meer, dus zijn er meer mensen die zich een fraai optrekje kunnen permitteren. Maar vanwaar die exponentiële prijsstijging van vrijstaande woningen?

Markt
Om te beginnen ziet de markt voor villa's er volslagen anders uit dan de 'gewone' woningmarkt. Voor een gemiddelde koper is de rentestand belangrijk om te bepalen of hij zich een mooier huis kan permitteren. In het hoge segment speelt de rente nauwelijks een rol. Dan gaat het erom of kopers het vertrouwen hebben dat de economie goed blijft draaien en hun investering rendeert.

'Daardoor fluctueren de prijzen in het dure segment veel meer,' zegt Nico Rietdijk, directeur van NVB, vereniging voor ontwikkelaars en bouwondernemers. 'Ze stijgen harder, zoals nu en in de tweede helft van de jaren negentig, maar dalen ook sneller, zoals na 2001.' Dat de prijzen van vrijstaande woningen in tien jaar tijd meer stegen dan van andere woningtypes is dan ook niet gek. De economie draaide de meeste jaren goed.

Kopers in het hoge segment gedragen zich ook anders dan doorsnee kopers, zegt Wim van Kampen, waarnemend voorzitter van de NVM. 'Voor deze mensen is verhuizen geen noodzaak, dus nemen ze de stap pas als de markt weer meezit. Geld speelt dan een ondergeschikte rol, de emotie overheerst.'

Schaars
Ten tweede zijn vrijstaande woningen schaars en dat is het afgelopen decennium niet verbeterd. De luxe bouwplannen die er waren, zijn tijdens de recessie uitgekleed, uit angst met onverkoopbare dure huizen te blijven zitten. Deze schaarste drijft de prijs van vrijstaande woningen op, terwijl die van de veel bijgebouwde types verwatert.

Opvallend genoeg worden vrijstaande woningen volgens de NVM niet sneller verkocht dan enkele jaren geleden. Integendeel. Terwijl vrijstaande woningen in 1999, het topjaar op de woningmarkt, in gemiddeld 52 dagen van de hand gingen, duurt het nu 136 dagen, oftewel 4,5 maand. Ter vergelijking: een rijtjeswoning staat twee maanden te koop, tegen één maand in 1999.

Volgens Van Kampen is dit minder vreemd dan het lijkt. 'Kopers van zo'n dure woning wonen al riant. Het huis moet voldoen aan een ideaalbeeld, anders gaat de koop niet door.' En dus kan het twee kanten op met de verkoop van een vrijstaande woning. Het is heel snel van de markt, omdat er kopers zijn die op dit pand wachtten, of de verkoop duurt juist langer. Tot die ene koper langskomt die zegt: ja, dit is het!