door
Administrator
5 mei 2006
De rente is de afgelopen maanden flink gestegen. Jammer voor huizenbezitters, maar historisch gezien blijven de leentarieven laag
Jeroen de Boer
Dit artikele verscheen eerder in Elsevier, 29 april 2006
Het is een bekend fenomeen: als de rente op de beurs daalt, aarzelen banken vaak even voordat ze de tarieven van hun hypotheekleningen verlagen. Maar als de marktrente stijgt, vliegt de hypotheekrente mee omhoog.
Dat laatste is actueel, omdat de rentevergoeding voor Nederlandse staatsleningen met een looptijd van tien jaar de afgelopen zes maanden is gestegen tot 3,94 procent. Dat is bijna 1 procentpunt hoger dan in september 2005. Parallel hieraan hebben banken de tarieven voor hypotheekleningen met een rentevasteperiode van tien jaar verhoogd naar circa 5 procent.
Stijgt de rente, dan wordt lenen voor consumenten en bedrijven duurder en dat is in beginsel slecht voor de economie. Op de huizenmarkt speelt bovendien mee dat de hogere hypotheekrente de stijging van huizenprijzen afremt. Dat heeft gevolgen voor hoe rijk huizenbezitters zich voelen en hoe makkelijk ze geld uitgeven.
Snelheid
Veel hangt echter af van de snelheid waarmee de rente stijgt. Gaat het beter met de economie, zoals dit jaar het geval is in Nederland en andere westerse landen, dan geven burgers meer uit en worden goederen en diensten duurder. Als tegelijkertijd de rente oploopt, is dat niet meer dan logisch. Rente is immers de prijs van geld waarmee producten worden betaald. De rente volgt dus de inflatie.
Gevaarlijk wordt de rente pas als die plotseling omhoogschiet. Dat geeft een schokeffect. Consumenten worden afgeschrikt, besteden minder en de economie krijgt een tik. De rentesprong van de afgelopen zes maanden is fors, maar echt hoog is de rente nog niet. Het tarief van 4 procent voor de tienjarige staatslening is vergelijkbaar met de gemiddelde rentestand in 2003 en 2004. En iets langer terugkijkend, is de rente de afgelopen twaalf jaar gehalveerd: van 8 procent tot het huidige niveau van 4 procent.
Twee zaken bepalen hoe het verder gaat met de inflatie en daarmee de rente. Negatief is de hoge olieprijs. Die leidt tot hogere energiekosten. Daar staat tegenover dat de stroom van goedkope mobieltjes, tv's en computers uit Aziatische lagelonenlanden de inflatie remt en de rente laag houdt. Dat goedkoop werk naar China en India verdwijnt, heeft dus ook een positieve kant: lage woonlasten voor westerse huizenbezitters.