door
Administrator
9 nov 2007
Neem je een hap eten, dan geven de darmen een signaal om insuline te maken. Op basis daarvan zijn nieuwe medicijnen tegen diabetes ontwikkeld.
Lange tijd was er weinig goeds te melden voor mensen met diabetes type 2. De meest gebruikte medicijnen, metformine en de sulfonylureumderivaten, stammen allemaal uit de jaren vijftig. Vervelender is dat ze een wat primitieve werking hebben.
Onnodig
De oude middelen proberen continu de insulineproductie van het lichaam te verhogen, terwijl dat eigenlijk niet nodig is. Het lichaam heeft alleen maar insuline nodig wanneer er na een maaltijd veel glucose in het bloed circuleert. Bij gezonde mensen gaat het allemaal vanzelf, bij mensen met aangeboren (type 1) en verworven diabetes mellitus (type 2) niet meer.
Nieuwe medicatie
De situatie voor mensen met diabetes type 2 is sinds kort aan het veranderen. Zo kwam er de afgelopen maanden in Nederland een nieuw medicijn bij: Januvia (sitagliptine). In de wachtkamer zitten nog een twee¬de, Galvus (vildagliptine), en een derde medicijn, Byetta (exenatide), dat in tal van landen al is toegelaten.
Deze drie middelen hebben een wezenlijk andere werking. Ze zijn selectiever en hebben vooral effect als de bloedsuikerspiegel te hoog is. Ze hebben bovendien een interessant werkingsmechanisme, want ze richten zich op de zogeheten incretines.
Kekke hormonen
Incretines zijn darmhormonen, die een illustratie vormen van hoe knap het menselijk lichaam in elkaar steekt. Zodra voedsel in de mond komt, geven de darmen via de incretines een signaal aan de alvleesklier dat deze insuline moet gaan maken.
Dat is handig, want op het moment dat de koolhydraten uit het voedsel zijn omgezet in bloedsuiker is er direct insuline voorhanden die deze brandstof kan vervoeren. De nieuwe diabetesmedicijnen verlengen dan wel versterken de werking van deze darmhormonen.
Ongevoelig
Byetta heeft een andere werking. Dit middel gedraagt zich als een darmhormoon dat de afgifte en aanmaak van insuline na een maaltijd stimuleert. In het VU medisch centrum in Amsterdam is het op een groep diabetespatiënten uitgeprobeerd.
Daarbij bleek niet alleen dat Byetta de hoeveelheid bloedsuiker aanzienlijk verlaagt, maar ook dat het de insulineproductie van de alvleesklier verdrievoudigt.
Gewichtsverlies
Als klap op de vuurpijl vallen de meeste mensen er ook een paar kilo van af. Onderzoeker Mathijs Bunck: ‘Ze kregen een sterk gevoel van verzadiging. Mensen die normaal twee tot drie borden voedsel aten, konden nu volstaan met kleine porties.’ Of het middel in Nederland zal worden vergoed, is overigens nog de vraag.
Dit is een ingekorte versie van het artikel dat is verschenen in Elsevier, 22-09-2007.
Door Simon Rozendaal