Bedragen onder €10.000,- onopgemerkt
Bij ‘onregelmatigheden’ bij het verstrekken van landbouwfondsen aan Nederland in de periode 2005-2007 is een bedrag van bijna 8 miljoen euro betrokken. Van die 8 miljoen euro is bijna 4 miljoen euro al teruggevorderd.
Dat blijkt uit cijfers van de OLAF, het fraudebestrijdingorgaan van Europa.
Onschuldig
Niet in alle gevallen waarin een ‘onregelmatigheid’ geconstateerd wordt, moet er geld teruggevorderd worden. In sommige gevallen wordt een onschuldige administratieve fout ook meegeteld bij de berekeningen van ‘onregelmatigheden’.
Structuurfondsen
De bedragen die Nederland heeft ontvangen tussen 2005-2007 voor de structuurfondsen zijn groter. In totaal is er volgens de OLAF een bedrag van bijna 52 miljoen betrokken bij ‘onregelmatigheden’, waarvan ruim 7,5 miljoen euro is teruggevorderd.
Onvolledig
Toch missen er in dit overzicht meldingen van ‘onregelmatigheden’. Meldingen die betrekking hebben op een bedrag van minder dan 10.000 euro hoeven namelijk niet gemeld te worden aan de Ministeries van Economische Zaken en Landbouw, en hoeven daarmee dus ook niet gestuurd te worden naar de OLAF.
Zo beschrijft het Draaiboek Onregelmatigheden Structuurfondsen een voorbeeld van project ‘AA’, waar niet aan de subsidievoorwaarden werd voldaan. Het ging om opleidingskosten die buiten de projectperiode vielen en voor de helft betaald waren met subsidiegeld. Het bedrag van ongeveer 18.000 viel daarom onder één van de vier uitzonderingsgronden en hoefde niet gemeld te worden.
De cijfers van de OLAF zijn zodoende altijd lager dan de werkelijke bedragen betrokken bij onregelmatigheden. Onregelmatigheden van minder dan 10.000 euro moeten wel door de beheersautoriteiten of de subsidieverlenende instantie geregistreerd en afgehandeld worden.
Meldingsplicht
Alle lidstaten in de Europese Unie zijn verplicht onregelmatigheden in uitgaven van EU-gelden te melden aan de OLAF. Onder EU-gelden vallen landbouwsubsidies, structuurfondsen, het cohesiefonds en het toetredingsfonds. De OLAF verzamelt alle gegevens van de verschillende lidstaten. Hierdoor zijn zij in staat een overzicht te geven van bedragen per lidstaat die gemoeid zijn met ‘onregelmatigheden’.
Definities
In zijn overzicht maakt de OLAF onderscheid tussen de termen ‘onregelmatigheid’ en ‘fraude’. Verordening (EG) 1681/94, artikel 1 bis, bevat de definitie ‘onregelmatigheid’:
- zowel opzettelijke als onopzettelijke handelingen;
- handelingen die hebben geleid tot negatieve financiële consequenties voor de EU dan wel die kunnen leiden tot negatieve financiële consequenties;
- handelingen die systematisch dan wel incidenteel van aard zijn.
Om van fraude te kunnen spreken moet er aangetoond zijn dat er opzettelijk gehandeld is. Ook moet het Gemeenschapsrecht zijn geschonden en moet misbruik zijn gemaakt van de Gemeenschapsgelden.
Wanneer er sprake blijkt te zijn van fraude kan daar een strafrechtelijke vervolging uit voortkomen. Dit kan door zowel het nationale rechtssysteem worden uitgevoerd als op initiatief van de Commissie.
Door Eline Rietkerk