door
Wierd Duk
24 mrt 2010
De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) is in zijn huidige vorm niet te handhaven. Een nieuw kabinet moet een alternatief formuleren voor de volksverzekering voor langdurige zorg, waarin jaarlijks 22 miljard euro omgaat.
Dat zeggen deskundigen en betrokkenen deze week in weekblad Elsevier.
Veel Nederlanders met een inkomen beseffen niet dat zij maandelijks tot 325 euro kwijt zijn aan premie voor de AWBZ. Omdat de kosten voor de volksverzekering blijven stijgen dreigen de premie en de eigen bijdrage in de toekomst te exploderen.
Failliet
‘Het systeem is failliet,' oordeelt Dik Hermans van het CVZ (College voor Zorgverzekeringen). Volgens Jet Bussemaker (PvdA), de onlangs afgetreden staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), heeft de AWBZ 'veel te veel aanspraken toegelaten, zoals boodschappen doen en huiswerkbegeleiding'.
Een aantal daarvan draaide Bussemaker terug in een bezuinigingsoperatie die 800 miljoen euro opleverde. Maar volgens critici zijn radicalere maatregelen nodig om de langdurige zorg voor ouderen, chronisch zieken en (geestelijk) gehandicapten op peil te houden.
Persoonsgebonden budget
De huidige AWBZ, waarvan inmiddels zeshonderdduizend Nederlanders (1 op de 27) gebruik maken, is bijzonder faudegevoelig. Ondermeer het persoonsgebonden budget (pgb) – een zak geld waarmee de klant zorg kan 'inkopen'- blijkt niet zelden te worden gebruikt als een extra inkomen. Ook de zogeheten zorgzwaartepakketten (zzp’s) lokken misbruik uit.
Met die zzp’s krijgt de cliënt in het ideale geval precies de zorg die hij of zij nodig heeft. In de praktijk wordt de cliënt zo hoog mogelijk ingeschaald: dit levert de zorginstelling extra geld op. Ook het enorme aantal instellingen dat bij de uitvoering van de AWBZ is betrokken, is een verspilling van belastinggeld. Een aantal daarvan, waaronder het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ), het Centraal Administratiekantoor (CAK) en de NZa (Nederlandse Zorgautoriteit), komt in aanmerking voor opheffing, zo blijkt uit de rondvraag van Elsevier.
Bezuinigen
Een nieuw kabinet zal twintig procent – 4,5 miljard euro – moeten bezuinigen op de uitgaven voor de AWBZ. De toekomst van de volksverzekering is duister. PVV en SP willen niets veranderen. PvdA en CDA pleiten voor afslanking en een terugkeer naar de kern: de langdurige zorg voor ouderen en gehandicapten.
De VVD wil de volksverzekering afschaffen en de langdurige zorg onderbrengen in de bestaande Zorgverzekeringswet (ZVW). Aantrekkelijker lijkt het plan om de burgers zelf te laten sparen voor extra zorg op hun oude dag, vergelijkbaar met het pensioenstelsel.