Frits Bolkestein vreest protectionisme wanneer Barack Obama president wordt
Europa moet zich zorgen maken over een mogelijk protectionistisch economisch beleid onder president Barack Obama. Obama mag dan samenwerking prediken met andere landen, eenmaal als president gekozen zal hij de belangen van Amerika voorop zetten.
Deze waarschuwing klonk door in het debat over de Amerikaanse verkiezingen dat woensdagavond in De Rode Hoed in Amsterdam werd gehouden door adviesbureau Berenschot en Elsevier.
Depressie
Het waren vooral voormalig lid van de Europese Commissie Frits Bolkestein en Robeco-topman Lex Hoogduin die hierop wezen. Hoogduin, die per 1 januari terugkeert naar De Nederlandsche Bank, vreest dat Obama met de bescherming van de eigen Amerikaanse ondernemingen de wereld in de depressie kan storten, zoals ook in de jaren dertig van de vorige eeuw is gebeurd.
Een ander risico dat kan optreden bij een presidentschap van Obama, is een overregulering van het bedrijfsleven in Amerika. Ondanks deze twee ‘zorgen’, zou Hoogduin, ware hij Amerikaan, zijn stem op Obama uitbrengen. Hij vindt de Democratische kandidaat ‘inspirerend’. Bovendien heeft het afgelopen decennium een te kleine groep kunnen profiteren van de economische voorspoed. Hoogduin verwacht dat Obama dit zal veranderen.
Buitenland
Ook op het terrein van het buitenlandse beleid moet Europa zich niet rijk rekenen, waarschuwde Bolkestein een uitverkochte Rode Hoed. ‘Obama mag nu erg multilateraal lijken, eenmaal gekozen zal hij moeten luisteren naar de dominante stromingen de Verenigde Staten.’
De voormalige VVD-leider vindt het opvallend dat in deze verkiezingen een vrouw (Hillary Clinton), een zwarte (Obama) en een 72-jarige (McCain) zo ver zijn gekomen. ‘Dat zal je in Europa niet zo snel zien.’
Waarop gesprekleidster Marike Simons de 75-jarige staatsman vroeg of hij zich nog een keer als lijsttrekker in de verkiezingsstrijd zou willen werpen. ‘Alleen als stemmer’, was het droge commentaar van Bolkestein, die een paar uur eerder uit de Verenigde Staten was teruggekeerd, maar scherp als vanouds was.
Campagnemedewerker van Hillary Clinton Sanderijn Cels verdedigde Obama, die ze ondanks zijn charismatische imago ‘pragmatisch’ noemde en ‘feminien’.
Inspirerend
Op een vraag van de tweede gespreksleider Bart van der Velden bekende ook Elsevier-redacteur Rik Kuethe zich als aanhanger van Obama. Zijn voornaamste argument is dat Obama een ‘verhaal’ heeft dat mensen aanspreekt en inspireert. Kuethe: ‘Daarmee is hij te vergelijken met presidenten als Roosevelt en Reagan.’ Bolkestein: ‘En Kennedy.’
Voorafgaande aan de paneldiscussie gingen fractieleider Femke Halsema van GroenLinks en VVD-Kamerlid Arend Jan Boekestijn met elkaar in debat. Halsema als aanhanger van Obama, Boekestijn als supporter van de Republikein John McCain.
Al snel bleek dat Boekestijn weinig moet hebben van McCains keuze voor het vice-presidentschap. Hij zei weinig vertrouwen te hebben in de gaven van Sarah Palin.
Boekestijn kiest voor de ervaring en wijsheid van McCain. Ook omdat hij het onverantwoordelijk vindt dat Obama de oorlog in Irak in achttien maanden wil beëindigen en ‘theekransjes wil houden met de leiders van Iran, terwijl dat land het grootste probleem is dat we hebben’.
Afghanistan
Halsema toonde zich ‘schoolmeisjesachtig’ enthousiast over Obama. Ook om inhoudelijke redenen: Obama zoekt samenwerking met andere landen, heeft gevoel voor de noden van de Amerikaanse middenklasse en heeft een solide milieuprogramma. Minder gelukkig toonde ze zich met Obama’s plannen om de oorlog in Afghanistan te verhevigen.
De avond in De Rode Hoed begon met een boeiende verhandeling van hoogleraar neuropsychologie Edward de Haan. Hij liet zien hoe kiezers onbewust hun keuzes maken op basis van emotie en hoe politici daarop kunnen inspelen.
Door Lucas Gasthuis
Lees ook de weblog The President's Man van Rik Kuethe
Meer weten over de Amerikaanse presidentsverkiezingen? Bestel de Speciale Editie Amerika voor slechts 8,95 euro
Meer lezen over Barack Obama? Bestel het boek van Shelby Steele voor slechts 9,50 euro
Of bekijk de video van het Elsevier-debat: Shelby Steele over Obama en ras