De liquidatie van de omstreden vastgoedbaron Willem Endstra op 17 mei 2004, vlakbij zijn kantoor aan de keurige hoofdstedelijke Apollolaan, toonde de verwevenheid van onder- en bovenwereld.
Verschenen in Elsevier op 23 maart 2005
Endstra was het prominentste lid van wat in kringen van politie en justitie de vastgoedmaffia wordt genoemd. Volgens topcrimineel John Mieremet fungeerde Endstra als 'bank van de onderwereld' en was Heineken-ontvoerder Willem Holleeder zijn rechterhand.
In 2002 zei Mieremet in een paginagroot 'exclusief' interview met De Telegraaf: 'Sam Klepper en ik zijn een aantal jaren geleden door Willem Holleeder met Willem Endstra in contact gebracht. Ook andere jongens deden en doen volop zaken met Endstra. Endstra was bereid om grote bedragen te investeren in onroerend goed zonder dat naar de herkomst van het geld wordt gevraagd. Je kunt hem zien als de bank van de onderwereld.'
'Bloedgabber'
Een fors deel van Mieremets kapitaal - en dat van zijn 'bloedgabber' Sam Klepper - was zo ondergebracht in vastgoed. Toen Mieremet na de liquidatie van Klepper in oktober 2000 geld wilde zien - naar verluidt enkele tientallen miljoenen euro's - en Endstra dat weigerde, ontstond er een gewapend conflict dat op de achtergrond een rol zou spelen bij diverse liquidaties.
Overigens hebben Mieremet en Endstra hun ruzie vlak voor diens dood voor een aanzienlijk bedrag geschikt. Willem Holleeder, zo stelt de Amsterdamse recherche, is betrokken bij alle grote conflicten in de onderwereld. Hij had niet alleen ruzie met Mieremet, maar op zeker moment ook met zijn voormalige zakenpartner Endstra en zelfs met zijn 'bloedgabber' en medeontvoerder Cor van Hout.
Holleeder ontkent elke betrokkenheid, maar volgens ingewijden is hij de ongekroonde koning van de onderwereld. Inmiddels streeft hij naar een imago als 'nette' zakenman. Gezien zijn omstreden reputatie wenst geen normale bank met hem in zee te gaan en is hij aangewezen op de inzet van stromannen.
Hells Angels
Holleeder is een goede vriend van de Amsterdamse Hells Angels. Hij ontbreekt zelden op de dinsdagse clubavond in Angel Place. Toen uitlekte dat president 'Big Willem' van Boxtel in opdracht van Willem Endstra een moordaanslag op hem had willen (laten) plegen, eiste Holleeder diens verwijdering. Het is tekenend voor zijn macht dat de Hells Angels hun voorman inderdaad lieten vallen.
Volgens de recherche helpen de Hells Angels Holleeder in zijn 'oorlog' tegen andere topcriminelen, onder wie de Joegoslavische maffialeider Jotcha Jocic. Zelfs diens detentie in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught zou Jocic er niet van weerhouden opdrachten voor liquidaties te geven.
Drugsbaronnen
De strijd gaat overigens niet alleen om investeringen in vastgoed, maar ook om de hegemonie op de drugsmarkt. Ook in dat verband speelde Willem Endstra een prominente rol. Begin jaren negentig zag het Openbaar Ministerie (OM) hem als de witwasser in de xtc-bende van de drugsbaronnen Ton van Dalen en Ronald van Essen, maar daarvoor is hij nooit veroordeeld: hij kocht in 1995 voor 1 miljoen euro verdere vervolging af.
Met een enorme kerstboom aan bv's was Willem Endstra eigenaar van 'blokjes' aan onder meer de Minervalaan in Amsterdam-Zuid, samen met Willem Smit van Seaport Marina in IJmuiden, van bungalowparken, een vliegveld en winkelcentra. Financieel specialisten van politie en OM zijn sinds mei vorig jaar bezig in kaart te brengen hoeveel vastgoedtransacties Endstra met drugsgeld heeft gefinancierd. Door zijn aandeel in het afpersen van collega's had Endstra op het laatst alleen nog maar vijanden.