Volgens Van Haersma Buma (l) liet Rutte zich overrompelen op de EU-top
Het stof van de eurotop van vorige week is nog altijd aan het neerdwarrelen. Al meteen aan het einde van die top interpreteerden de regeringsleiders van de eurolanden er lustig op los. Volgens de een hadden ze wel besloten om over te gaan op de aankoop van staatsobligaties en volgens de ander niet.
De verklaring die ze met veel moeite in de nachtelijke uurtjes op papier hadden gekregen, biedt ook alle ruimte voor interpretatie. Zo staat nergens precies dat de noodfondsen staatspapier gaan kopen. Wel garanderen de leiders dat ze er alles aan zullen doen om 'de markten te stabiliseren'.
Demissionair premier Mark Rutte (VVD) zal er morgen in de Tweede Kamer op hameren dat dit niet per se hoeft te leiden tot het opkopen van staatsobligaties. Het herfinancieren van hun schulden zullen de Italianen en Spanjaarden toch echt zelf moeten doen, zei Rutte vrijdagmiddag in Brussel.
Het is aan de ministers van Financiën om maandag de puntjes op de i te zetten, maar dan nog kan het alle kanten op, leert de ervaring.
ESM
Over interpreteren gesproken: voorzitter Herman Van Rompuy van de Europese Raad van regeringsleiders liet dinsdag in het Europees Parlement ronduit blijken dat tegenstribbelende landen als Finland en Nederland geen kans hadden om de besluiten van vorige week - hoe vaag ook - tegen te houden.
Het ESM (Europees Stabiliteitsmechanisme) is er nog niet eens, maar nu al wordt duidelijk dat de kleine lidstaten het nakijken hebben. In noodsituaties kan met 85 procent van de stemmen van de lidstaten worden besloten tot steunverlening. Finland en Nederland komen samen niet tot 15 procent. En de Europese Commissie bepaalt of er sprake is van een noodsituatie. Dus is het slikken of stikken.
Pokerspel
Het positieve van dit alles is dat iedere geïnteresseerde burger volop kan meegenieten van het Europese pokerspel. Er is zelfs sprake van een Europees debat. Dankzij de snelle en sociale media wordt er over en weer naar uitspraken en artikelen verwezen elders in Europa. Nog even en die crisis zorgt nog voor een Europees gevoel. Laat het Geert Wilders niet horen.
Er blijft nog genoeg te raden over voor wat er achter de gesloten deuren van het Europees topberaad is gebeurd. De kersverse CDA-leider Sybrand van Haersma Buma deed vorige week alsof hij het wel wist. Rutte had zich laten overrompelen op de Europese top.
Maar Buma weet van niks. Het Justus Lipsius-beraad is even besloten als dat van de Trêveszaal. Rutte heeft er misschien het onderspit gedolven, maar kan net zo goed degene zijn geweest die heeft voorkomen dat de transferunie nog een stap verder kwam dan hij nu al is.
Schulden
De echte vraag die elke partij in de Tweede Kamer zou moeten beantwoorden, is hoever ze wil gaan met de vergemeenschappelijking van de Europese schulden. Wil het CDA daarmee inderdaad verder gaan dan de VVD en denkt de VVD de voortgaande trein te kunnen vertragen?
In Brussel neemt intussen de euforie over de voortgaande Europeanisering toe. De komst van Europees bankentoezicht is weer zo'n stap. Het stimuleerde voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie zelfs tot een geëxalteerde uithaal naar leiders die zich in Brussel Europeser uitlaten dan in eigen land.
Euforisch
Met andere woorden: Rutte heeft zich met pijn en moeite geschaard achter een besluit tot herkapitalisatie van Zuid-Europese banken met Noord-Europees geld en moet daar dan ook nog euforisch over gaan doen in Den Haag.
De Amerikanen in Brussel maken het nog gekker. Wie zijn oor te luister legt bij de Amerikaanse missie bij de Europese Unie aan het Brusselse Warandepark, vliegt het ongeduld naar de keel.
Waarom doet Europa zo moeilijk? Doe wat de Verenigde Staten lang geleden al deden. Gooi de schulden op een hoop, dan zijn de geldmarkten tevreden en is de eurocrisis in een keer opgelost, luidt het daar.
Seksverhaal
En vertel er vooral ook een ‘Clintonesk’ verhaal bij, vinden de Amerikanen. Daarmee doelen ze niet op een leugentje voor bestwil over een seksaffaire, maar op verhaal over de Unie dat de Europese burger aanspreekt. Een verhaal dat duidelijk maakt dat geen van de Europese landen in zijn eentje een kans maakt in de geglobaliseerde wereld.
In Brussel wordt dit verhaal trouwens vaak verteld, maar het mist zijn doel. De Europese Unie heeft zich in de afgelopen decennia te weinig gericht op de economie en is te veel uitgegroeid tot een bemoeial op terreinen waar de Unie niets heeft te zoeken, en tot een verdeler van subsidies die door de lidstaten volstrekt niet worden gecontroleerd.
De daardoor gegroeide euroscepsis is hardnekkig. Een dergelijk electoraat is er maar moeilijk van te overtuigen dat het met de miljardentransfers in deze crisis wel allemaal goed komt.