Alle leerlingen krijgen voortaan een eindtoets - Foto: ANP
Verplichte eindtoets voor de basisschool aan het eind van het jaar is halfhartig compromis. Middelbare scholen zullen kiezen voor toelatingsexamens en sluiproutes om aan de beste leerlingen te komen.
Voorstanders noch tegenstanders schieten iets op met het Haagse besluit over de Cito-toets. Alle leerlingen krijgen een eindtoets, maar dat hoeft niet die van het Cito te zijn. En de toets komt zo laat in het jaar dat middelbare scholen in de problemen komen.
Tel uit je winst, iedereen heeft gelijk gekregen en de uitkomst is mallotig.
Ongemakkelijke praktijk
Helder zou zijn: één centraal examen voor het basisonderwijs, onder regie van het ministerie van Onderwijs. En als dat nodig is: breder dan de bestaande Cito-toets. In plaats daarvan blijft de ongemakkelijke praktijk waarin scholen zelf kiezen uit private aanbieders.
Helder zou ook zijn: tijdig toetsen, om een afgewogen besluit te nemen over de toekomst van leerlingen. Nu mag de toets pas in mei worden afgenomen, in de ijdele hoop dat middelbare scholen het eerdere advies van de leraar dan zwaarder laten wegen. Dat is naïef.
Optelsom
De optelsom van de twee maatregelen: middelbare scholen krijgen een probleem als ze eerst leerlingen inschrijven op basis van het advies, en dat tegen de zomervakantie nog eens moeten checken aan de hand van de eindtoets.
Schooldirecties hebben al aangekondigd zelf de toelating actiever ter hand te nemen. Zo is een toelatingsexamen niet ver weg, plus de kans op sluipwegen en schimmige afspraken met basisscholen en ouders.
Moeras
Staatssecretaris Sander Dekker (VVD) is gesmoord in het moeras van een softe onderwijswereld. Hij krijgt ook al niet voor elkaar dat de toetsresultaten per school openbaar worden. Om de reputatie van scholen te beschermen, blijft vitale informatie voor ouders verborgen. Zo gaat dat in Nederland.
Wat dan? Gewoon, één centraal examen in maart of april met openbare resultaten per school. Als tegenwicht voor het persoonlijke oordeel van die ene leraar, of soms niet zo realistische ouders. Wie daartegen is, handelt tegen het belang van de leerling.