Veel jihadisten mengen zich in de Syrische strijd - Foto: EPA
Jihadisten zijn geen toeristen, ze gaan niet voor de gezelligheid naar een jihad-gebied. Ze moeten niet worden bestreden met symboolwetgeving, maar met uitvoerbare maatregelen en wetten.
De radicale islam verspreidt zich razendsnel in onze samenleving, dat is al geconstateerd. De radicale islam zou zich niet zo snel kunnen verspreiden zonder de bereidwilligheid in onze samenleving. En dat is erg triest.
We weten waar het salafisme en andere vormen van de radicale islam zich hebben verspreid en hebben geleid tot geweld en intolerantie. Die intolerantie richt zich ook op gewone moslims. De radicale islam is in de eerste plaats een groot gevaar voor gewone moslims.
Ontmantelen
Het is de gewoonste zaak van de wereld geworden dat organisaties - en soms ook universiteiten - radicale imams uitnodigen om met de studenten van gedachten te wisselen over de ware islam. Maar moet dat? Moeten met belastinggeld gefinancierde instellingen intolerantie een podium bieden?
Soms is het goed om een debat te organiseren met een radicale persoon, om zijn of haar ideeën dan te ontmantelen. Dit doet bijvoorbeeld het debatcentrum De Balie. Dit is zeer waardevol voor maatschappelijke debatten.
Zuivere islam
Maar het is niet verstandig dat een radicale moslim door een universiteit of een andere onderwijsinstelling wordt uitgenodigd om studenten te vertellen wat de ware islam is. Dan kan radicalisering nooit worden bestreden. We moeten uitkijken dat universiteiten en hogescholen geen veilige haven worden voor aanhangers van de zuivere islam. Het op wetenschappelijke wijze bestuderen van de sharia is iets anders dan het verspreiden ervan.
Wie in Europa de sharia wil verspreiden, brengt bewust of onbewust westerse samenlevingen in de problemen.
Ongelovigen
We moeten niet uit het oog verliezen dat dagelijks tientallen mensen, vooral in de islamitische wereld, om het leven komen in de strijd binnen islamitische gemeenschappen over de sharia en andere religieuze vraagstukken.
Naar aanleiding van de verhoging van de terreurdreiging naar het niveau 'substantieel', wordt in de politiek nagedacht over het tegengaan van radicalisering. Op dit moment gaat het vooral om de jihadisten die naar de jihad-gebieden gaan om mee te vechten tegen ongelovigen.
Moordmachines
Het zijn Europese burgers die ooit kunnen terugkeren naar Europa. Hun terugkeer wordt gevreesd. Het zijn dan goed getrainde moordmachines. Zijn ze daadwerkelijk gevaarlijk?
Na hun terugkeer kunnen de jihadisten een ernstige bedreiging vormen voor de nationale veiligheid. Er zijn voorbeelden van teruggekeerde jihadisten die in Europa geweld zouden hebben gebruikt. Het bekendste voorbeeld is de Algerijns-Franse jihadist die een aantal Franse soldaten en joden, onder wie enkele joodse kinderen, heeft vermoord, geëxecuteerd. Tijdens de arrestatie kwam hij om het leven.
Niet voor de gezelligheid
En recent doodde de Belgische politie een teruggekeerde jihadist die met zijn enorme wapenarsenaal van plan was om aanslagen te plegen in België.
De jihadisten zijn geen toeristen. Ze gaan niet voor de gezelligheid naar een jihad-gebied. Het Westen moet ze niet onderschatten.
In de Tweede Kamer werd geopperd dat het paspoort van een jihadist moet worden ingetrokken als er een vermoeden bestaat dat de persoon in kwestie van plan is naar een jihad-gebied af te reizen. Zou zo'n maatregel werken?
Onuitvoerbaar
Als van een jihadist die al heeft besloten om te doden en eventueel gedood te worden, het paspoort wordt ingenomen, verplaatst het probleem zich naar eigen bodem. Vanaf dat moment zoekt de jihadist zonder paspoort naar mogelijkheden om in Nederland narigheid te veroorzaken. Maar de inlichtingendiensten kunnen een jihadist zonder paspoort in de gaten houden!
Van de AIVD of de politie kan worden verlangd dat ze een aspirant-terrorist volgen.
Dit is uitvoerbaar bij een beperkt aantal personen. Als het om tientallen zou gaan, is het onuitvoerbaar - daarvoor heeft Nederland simpelweg te weinig agenten.
Bewijslast
Om iemand permanent en nauwgezet in de gaten te houden, moeten politie en AIVD over nog meer agenten beschikken. En dan zijn er ook nog gewone criminelen die moeten worden gevolgd. Voor zo'n uitbereiding is geen geld.
Bovendien is de vraag hoe, wanneer en door wie het administratieve besluit - het intrekken van het paspoort - wordt getoetst. Want we leven gelukkig nog steeds in een rechtsstaat.
Het Wetboek van Strafrecht biedt wel mogelijkheden om teruggekeerde jihadisten te vervolgen vanwege deelname aan een terroristische organisatie of het werven van jihadstrijders. En de bewijslast? Die komt er als Nederland bepaalde organisaties op de terreurlijst zet. Daarbij denk ik aan Syrische organisaties die als terroristische organisaties kunnen worden beschouwd.
Symboolwetten
En dan komen we bij een zeer gevoelig thema: het onderscheid tussen verzet en terrorisme. In elk geval kunnen de gewapende salafistische organisaties in Syrië als terroristische groeperingen worden aangemerkt. Om dit te realiseren, moeten het ministerie van Buitenlandse zaken en inlichtingendiensten ambtsberichten uitbrengen over de terroristische activiteiten van deze groepering.
Jihadisten moeten niet worden bestreden met symboolwetgeving, maar met uitvoerbare maatregelen en wetten.