door
Administrator
14 sep 2007
De partijbijeenkomst in Veldhoven dreigt een veldslag te worden
Terwijl partijprominenten Mark Rutte steunen, wentelt Rita Verdonk zich in peilingen die haar gouden bergen beloven. De uitkomst van het VVD-congres morgen in Veldhoven is ongewis. Wie is morgen de leider van de VVD?
Zaterdag zal tijdens het VVD-congres in Veldhoven duidelijk worden hoeveel schade de VVD heeft opgelopen na het vertrek van Rita Verdonk uit de partij. Scheurt de partij daadwerkelijk doormidden of haakt alleen een overzienbare groep sympathisanten van Rita Verdonk af en overleeft VVD-leider Mark Rutte?
Vooralsnog steunen veel partijprominenten het besluit van fractievoorzitter Rutte en de zijnen om Verdonk uit de Tweede-Kamerfractie van de VVD te zetten. Verdonk daarentegen kan zich wentelen in peilingen die haar gouden bergen beloven.
Rutte kon altijd al op meer steun bogen binnen de partij dan Verdonk. Hij won vorig jaar de leiderschapsstrijd van Verdonk door 51 procent van de stemmen binnen te halen; Verdonk moest het doen met 46 procent.
Maar bij de verkiezingen lagen de kaarten anders. Verdonk haalde op de tweede plaats van de VVD-kandidatenlijst 622.555 voorkeurstemmen, terwijl lijsttrekker Rutte bleef steken op 553.200.
Gevestigde orde
Beide uitslagen tonen hoe de kaarten liggen: Verdonk doet het beter bij de kiezer dan Rutte, terwijl de gevestigde orde binnen de partij in meerderheid de voorkeur geeft aan Rutte.
Van de ruim 40.000 leden die de VVD heeft, worden er zaterdag pakweg duizend verwacht. Aanvankelijk hadden 600 VVD’ers zich aangemeld voor de reguliere ledenvergadering. Door de actualiteit zag het hoofdbestuur zich genoodzaakt de zaalcapaciteit uit te breiden. Nu kunnen 900 liberalen rekenen op een zitplaats.
Het bestuur heeft ook het programma omgegooid. Rutte spreekt nu niet alleen aan het einde van de dag, maar opent het congres ’s ochtends met een toelichting op het fractiebesluit om Verdonk uit de fractie te zetten.
Lakmoesproef
Voor Rutte wordt het congres de lakmoesproef voor zijn leiderschap. Hij kan rekenen op de aanwezigheid van een tegenstander van formaat: oud-leider Hans Wiegel, steunpilaar van Rita Verdonk, heeft zijn komst aangekondigd.
Fijn voor Rutte is dat de andere beschermengel van Verdonk, Frits Bolkestein, afwezig is wegens verblijf in het buitenland. Lijdend voorwerp van het congres, Rita Verdonk, komt naar verwachting niet naar Veldhoven.
Het is veelzeggend dat juist de twee succesvolle leiders uit de VVD Verdonk steunen. Bolkestein was het succesvolst. Hij haalde in 1998 38 zetels voor de VVD. Een aantal waarvan de VVD later alleen nog kon dromen. Wiegel en Bolkestein voelen het kiezerssentiment goed aan.
Stemmenkanon
Niet voor niets scoorde Bolkestein als fractievoorzitter in de Tweede Kamer al met het onderwerp waarmee Rita Verdonk een stemmenkanon werd: het vreemdelingenbeleid. Een onderwerp dat de VVD volgens Verdonk nu aan Geert Wilders overlaat.
Vast staat dat er gestemd moet worden over een reeks moties. Alle leden die sinds 1 juli van dit jaar lid zijn kunnen stemmen. Dat is het gevolg van het one man one vote-systeem dat de partij enkele jaren geleden invoerde.
In sommige afdelingen, zoals in Hoogeveen, worden al moties voorbereid die vragen om het vertrek van Rutte. Als Rutte zou opstappen, is er maar één mogelijke kandidaat om hem op te volgen: oud-minister van defensie Henk Kamp.
Het hoofdbestuur van de VVD hoopt 's ochtends de actuele situatie te bespreken. Daarna zou het reguliere programma moeten worden afgehandeld, zoals de bespreking van het rapport dat een commissie onder leiding van oud-minister Sybilla Dekker maakte over de lijsttrekkersverkiezing en de verkiezingscampagnes van vorig jaar.
Emoties
De emoties zullen in Veldhoven hoog oplopen. De discussie tussen voor- en tegenstanders van het besluit om Verdonk uit de fractie te zetten is al flink opgelaaid. Verdonk moet het voornamelijk doen met de steun van peilingen die aangeven dat een partij onder haar leiding zowel de VVD als Wilders leeg eet.
Wiegel reageerde terughoudend met een reactie dat hij ‘ontdaan’ was. Verder kritiseerde oud-voorzitter Frans Weisglas van de Tweede Kamer zijn voormalige collega’s.
De meeste partij-prominenten die stelling hebben genomen, steunen Rutte, zoals de voormalige lijsttrekkers Gerrit Zalm en Hans Dijkstal, het prominente Kamerlid Henk Kamp, eurocommissaris Neelie Kroes, oud-minister Sybilla Dekker, Europarlementariër Jules Maaten en fractievoorzitter Uri Rosenthal van de VVD in de senaat.
Lees ook het Elsevier-commentaar VVD moet liberale koers grondig onderzoeken
Door Carla Joosten
Naar de homepage