door
Arne Hankel
20 mei 2010
Coen Teulings van het CPB bij de presentatie van de doorberekening
De koopkracht van alle Nederlandse huishoudens daalt volgens het Centraal Planbureau (CPB) de komende vier jaar het hardst bij het CDA, D66 en de SGP. Een koopkrachtstijging is er alleen bij de SP en de PvdA.
Dat zijn de belangrijkste conclusies van de analyse door het Centraal Planbureau van de verkiezingsprogramma's (pdf) van negen politieke partijen die donderdag bekend werd.
Koopkracht
De koopkracht lijdt het meest in het programma van de SGP: alle huishoudens gaan er samen in vier jaar tijd 8 miljard euro op achteruit, in vergelijking met de situatie dat er niets zou gebeuren.
Bij het CDA is dat 3,5 miljard euro koopkrachtdaling, bij D66 en de ChristenUnie rond de 3 miljard. De PvdA zorgt voor een totale koopkrachtstijging van een kwart miljard, de SP gaat voor 1,25 miljard.
Per saldo ontzien VVD en CDA vooral de hogere inkomens. PvdA belast de lagere inkomens het minst en de SP geeft ze zelfs wat extra.
Overheidstekort
Het overheidstekort de komende vier jaar wordt door de VVD het snelst teruggebracht, met 20 miljard euro. CDA en SGP volgen met 18 miljard. PvdA (11 miljard), GroenLinks (10,75) en SP (11 miljard) bezuinigen veel minder de eerste jaren.
De verbetering van de overheidsfinanciën op de langere termijn wordt het meest ambitieus aangepakt door de VVD (39 miljard), D66 (37), GroenLinks en de ChristenUnie (beiden 35 miljard). Het minst doen hier de SP en de PVV.
Werkgelegenheid
De werkgelegenheid stijgt het meest bij de VVD, GroenLinks en het CDA en daalt als enige bij de SP.
Woensdag bracht een aantal partijen zelf al de positieve uitkomsten van het CPB naar buiten. Zo liet de VVD weten dat haar plannen volgens het CPB 400.000 extra banen in de marktsector zouden opleveren.
Daarop kwamen ook CDA en PvdA met hun cijfers, respectievelijk 320.000 en 200.000 nieuwe banen. Bij GroenLinks gaat het om 300.000, bij de ChristenUnie om 100.000.
Huizenprijzen
De prijzen van koophuizen gaan het meeste dalen bij D66 (10 procent eraf) en bij de linkse partijen: dalingen van 6 tot 7 procent. Huizen dalen ook nog in waarde bij de VVD (min 2 procent) en het CDA (min 1 procent).
Alleen de PVV zorgt voor behoùd van de waarde van huizen.
Effecten
De analyses laten de voor- en nadelen van beleidsmaatregelen zien. De doorrekeningen van het CPB, een unieke Nederlandse traditie, werden voor het eerst in 1986 gemaakt.
Inmiddels doen bijna alle partijen die nu in de Tweede Kamer zitten er aan mee, behalve de Partij voor de Dieren en Trots op Nederland.