door
Arne Hankel
27 aug 2012
Het was een goed gebruik dat de lijsttrekers bij de Koningin op bezoek gingen
VVD-lijsttrekker Mark Rutte vreest voor een lange formatie na de verkiezingen. Dat is volgens hem onder meer het gevolg van het recente besluit van de Tweede Kamer om het staatshoofd geen rol meer te geven bij de kabinetsformatie.
Dat zegt Rutte in een interview in het AD van maandag.
Transparant
'Dat is een slechte zaak. Het huidige proces is maximaal transparant. De Koningin ontvangt alle fractievoorzitters na de verkiezingen, die vertellen wat zij willen en zij volgt de meerderheid,' zegt Rutte.
Dat is dus veranderd. 'De nieuwe Kamer komt pas negen dagen na de verkiezingen bijeen. Voor die tijd krijg je een periode waarin iedereen elkaar belt en dingen belooft. Dat kon vroeger niet, omdat de koningin al meteen na de verkiezingen iedereen ontving.'
Normaliseren
De stap naar de Koningin is volgens Rutte goed om rust te brengen direct na de campagne. 'In verkiezingstijd geef je elkaar eens een dreun en een enkele komt hard aan. Daarom is er tijd nodig om de boel weer te normaliseren voordat partijen kunnen samenwerken. Dan is zo’n tussenstap via de koningin buitengewoon goed om in dat proces rust te brengen. Nu vrees ik dat de boel na 12 september eerst negen dagen stil komt te liggen.'
De Kamer besloot eerder dit jaar dat ze zelf een of meer informateurs aanwijst en die een opdracht meegeeft. Voorheen was het de Koningin die dat deed. Overigens had het parlement al sinds 1971 de mogelijkheid zelf het initiatief te nemen in de formatie, maar maakte daar nooit met succes gebruik van.
Wat is de rol van koningin Beatrix bij de formatie?
'Waar koningin Beatrix vroeger nog tamelijk eigengereid de kabinetsformatie kon leiden, is die ruimte kleiner geworden. Er wordt meer op haar gelet. Ook omdat haar politieke opvattingen omstreden zijn geworden.'
Lees het hele Elsevier-commentaar van Syp Wynia: Koningin Beatrix loopt bij de formatie op eieren