Twee welgemeende tips. Voor de ene moet u naar Parijs, en wel voor 28 augustus, om te genieten van het werk van madame Grès in het heerlijke en beetje rare Bourdelle-museum. Voor de andere, een nationale aangelegenheid van internationaal niveau, heeft u de tijd tot en met 10 oktober: Iris van Herpen in Utrecht in het Centraal Museum, een labyrint om fijn te dwalen en te verbazen en meer te zien dan alleen mode.
Doods
Geen betere manier om van mode en kledingontwerpen te genieten dan gewoon op het lijf. In het dagelijkse leven op de fiets, in de straat of bij de AH-kassa . Of tijdens dat sublieme moment van een geslaagde modeshow, liefst live - maar ja je moet er maar bij kunnen zijn – of via video of foto. Mode in musea wil lang niet altijd zo overtuigen. Geïsoleerd van dagelijkse context of los van dat uitgelezen en kostbare moment op de catwalk verliest veel kleding levendigheid als het op poppen hangt of in vitrines ligt. Gelukkig houdt het musea niet tegen om mode te exposeren. Integendeel, er is de laatste tijd een vloed aan tentoonstellingen om te genieten van historische en hedendaagse kledingontwerpen. En zoals iedere goede etaleur weet. Zelfs doods achter glas kan kleding nog verleiden met haar schoonheid.
Hoge Kunst
Discussies over grensgevallen zijn eerder oeverloos dan interessant. Is mode kunst? is ook zo onderwerp om te lang over te bakkeleien. Mag ik het er op houden dat het beste design van kleding prettig schuurt tegen beeldende kunst, maar vooral een toegepaste, soms theatrale vorm ervan is. Niets meer, maar ook niets minder. Vooral het uitzonderlijke artistieke ontwerpwerk van Iris van Herpen (sculpturen rond het lichaam) loopt het risico om geïsoleerd tentoongesteld allerlei Hoge Kunst-aspiraties te krijgen. Daarom een voortreffelijke keuze van Het Centraaal Museum het werk van deze relatief jonge (26), maar uitzonderlijk talentvolle ontwerpster in de context van haar inspiratie en ambacht te brengen. Samen met oud en nieuw werk van andere kunstenaars en ambachtslieden.
3D-printer in actie
Bewegende beelden en geluid van dans en opera (waarvoor Van Herpen de kostuums maakte), antiek zilver servies, subliem goud– en geborduurd oud behang, een metersgrote fascinerende vacht van spijkertjes (nieuw werk van Bart Hess), heerlijke hoeden (van Stephen Jones en Irene Bussemaker), maar ook een 3D-printer in actie (wat een biologerende techniek!) en een aantal jurken van Iris van Herpen. Alles ruim en overzichtelijk te zien. Het helpt daarbij wel om zowel een rustige als een beetje eclectische geest te hebben. Om tegelijkertijd te kunnen genieten van zeer diverse zaken en de soms opmerkelijke verbanden te zien (of juist niet) tussen het unieke werk van Van Herpen en de andere objecten uit de museum-collectie.
Ontsnapte kunst
De tentoonstelling ‘Het Nieuwe Ambacht, Iris van Herpen en haar inspiratie’ levert de sensatie van een bezoek aan een verrassend rijk streekmuseum met een veelzijdige collectie dwars door de tijden. Om dat prettige potpourri-gevoel te versterken, kunt u ook kijken bij de andere expo (t/m 21 augustus) in het Centraal Museum: ‘Soms ontsnapt er kunst’, waar jurken van Alexander van Slobbe en Viktor & Rolf en een Emmy van Leersum-sieraad naast ondermeer de ‘Wetmatige Beweging’ van Peter Struycken en toegepaste kunst van Gerrit Rietveld geëxposeerd zijn. De titel is ontleend aan Rietveld’s antwoord op de vraag of zijn werk ook kunst was.
Beeldige Grès
Modemerk Moncler exposeerde er al eens een paar uur een prachtige, luxe jassen-collectie. Dries Van Noten toonde er zijn wintermode 2011 voor mannen. En nu biedt Musée Bourdelle zo tachtig ontwerpen uit het oeuvre van Madame Grès. Een beeldhouwster in textiel. Beroemd om haar geplooide glamour gewaden naar klassiek Grieks voorbeeld. Maar, zo bewijst deze expo, ook een modernist als het aankwam op het maken van ogenschijnlijk simpele jassen, jurken en mantelpakken. De Franse, nogal mysterieuze Grès (1903–1993) ook bekend als Alix (eigenlijk Germaine Émilie Krebs) was een grootheid in de mode die door deze expo beslist voortleeft. Ten tijde van haar dood was de letterlijk arme Grès zo in vergetelheid geraakt dat haar dochter uit rancune, dan wel schaamte, meer dan een jaar wachtte om het sterven bekend te maken.
Fijne wirwar
De glorie van Madame Grès’ modewerk overrompelt op verstilde, maar indrukwekkende wijze in Musée Bourdelle. Gewoon doods op grote ledenpoppen gepresenteerd tussen de soms monumentale, maar ook in klein formaat bijna altijd plezierig pathetische beeldhouwwerken van de ‘hoofdbewoner’ Émile-Antoine Bourdelle (1861 – 1929). Het levert een gek maar goedwerkend kontrast op. Het museum is een fijne wirwar van gebouwen, oud-ateliers, tuinen en terras. Ook zonder Grès de moeite waard om te ontdekken. Wel goed op de kaart kijken, want verdwalen bij het nabij gelegen station Montparnasse Bienvenue, lukt makkelijk.