door
John de Greef
12 apr 2012
Aanlokkelijk slecht, dat ondervond oermoeder Eva al. Soms giftig en angstaanjagend. Maar ook hemels en geleerd.
De slang heeft heel wat symbolische ladingen en betekenissen. Het Afrika Museum belicht op prettig kronkelende wijze in een uitgebreide tentoonstelling nu de vele, universele facetten van de slang.
Het geslacht van Adam
De zeer diverse aspecten zitten vervat in de titel: ‘Goddelijk en Griezelig – Het Geheim van de Slang’. Een bijzonder onderhoudende en veelzijdige expositie tot en met 4 november.
Plus een bijzonder aardige, maar niet noodzakelijke toegift van enkele modeontwerpen van Nederlandse designers. Waarbij Bas Kosters nogal komisch de show steelt met een geheel gehaakte en anatomische nogal verwarrende paradijs-scene, waarbij Adam niet alleen zijn rib maar ook zijn geslacht aan Eva kwijtraakte.
Bijt in eigen staart
Het Afrika Museum bewijst met deze tentoonstelling (vormgeven als een slingerende wandeling langs allerlei slangen-objecten en beelden met serpentmotieven) dat de slang in alle tijden en in allerlei culturen tot de verbeelding sprak en spreekt .
En er wordt bewezen hoe goed het is om kunsthistorie breder op te vatten dan een beperkte Westerse visie. Juist het Afrikaanse origine en de verspreiding ervan over allerlei werelddelen maakt het erg aansprekend.
Het is vooral de sterke afwisseling in stijlen en formaten die de rondgang spannend maakt (ook voor kinderen zonder slangenangst).
Van het grote doek van prerafaeliet John Collier waarop een slang wellustig kronkelt om blote Lilith tot een kleine illustratie uit het bekende Le Petit Prince-boekje.
Naast werkelijk schitterende voodoo-vlaggen geborduurd met pailletten uit Haïti liggen er eeuwigheid-armbanden waarbij de slang in zijn eigen staart hapt.
Medusa-hoofd
Juist de afdeling met mode mist die rijke variatie aan verschijningsvormen en herkomst. Ligt niet aan gast-conservator Carlo Wijnands, want zijn hulp werd (te) laat ingeroepen. Knap dat hij in een paar weken enkele Nederlandse ontwerpers bereid vond om geïnspireerd op de slang een outfit aan te leveren. Leuk, maar ook een wat rare appendix.
Iris van Herpen’s zwart glanzende serpentenjurk (type: stofzuigerslang in de knoop) staat er intrigerend bij. Maar wat jammer dat Lanvin’s sublieme slangenoutfit uit de huidige zomercollectie of Versace’s huislogo, het kitscherige gouden Medusa-hoofdje, niet gewoon tussen de oude en moderne kunst en cultuur-objecten zoals de medische esculaap is terechtgekomen.
De mode heeft als onderwerp niet de erg informatieve catalogus gehaald. De catalogus compenseert de wat schaarse info op de expositie, die voor een groot deel bovendien moeilijk te vinden en te lezen is.