door
Emilie Escher
24 okt 2005
Van Sjanghai tot Stockholm: sinds vorige week ligt de Jonsberg-vaas van Hella Jongerius bij Ikea
De gerenommeerde ontwerper Hella Jongerius ontwerpt voor Ikea. Het heeft nogal wat stof doen opwaaien. 'In designland is het wereldnieuws!' zegt de ontwerper verbaasd. Ikea staat nog steeds voor 'de vijand' en dat had ze niet verwacht. Zelf koopt ze er zonder gewetensbezwaren haar glaswerk en ze is zeer te spreken over de bulbs, de grote gloeilampen zonder kap.
Jonsberg-vaas
Experimenteren
Op tafel in haar atelier in een oud Rotterdams herenhuis, waar ooit de textielfamilie Brenninkmeyer resideerde, staan de vier vazen die sinds 7 oktober voor 34,95 euro per stuk te koop zijn. Ze zijn onderdeel van de 'PS-collectie', waarvoor Ikea ontwerpers vraagt vooral te experimenteren.
PS-Jonsberg is de naam die Ikea aan de serie gaf, genoemd naar een plaatsje in Zweden. Jongerius zelf heeft het over de 'Afrika', de 'Europa', de 'Azië' en de 'Rusland', want op die gebieden zijn haar vazen geïnspireerd. Ze is er blij mee. De urnvorm, de gaatjesdecoratie, de materialen: deze voor haar ontwerpen kenmerkende eigenschappen zijn precies zo uitgevoerd als ze wilde.
Details
Ik was een beetje bang dat details verloren zouden gaan en de kwaliteit niet goed zou zijn. Maar toen bedacht ik me dat ik beter het spel een keer kon meespelen, om te zien of mijn handschrift overeind blijft, dan commentaar te hebben op het industriële proces.'
Om te controleren of alles wel goed ging, reisde ze naar China af waar de vazen worden gemaakt. 'Ik wilde het niet zomaar uit handen geven. Ik dacht: ik sta in Europa ook naast mijn vaasjes.' Een verstandige actie, want de ronde putjes op de 'Afrika' bleken er met Chinese precisie veel te netjes in te zijn aangebracht.
Handmatig
'Dat is nu juist wat ik niet wil. Ik heb ter plekke de gaatjes in de moedermal zitten maken. Niet helemaal recht, maar groot en klein door elkaar, slordiger. Ze stonden allemaal te lachen, die Chinezen, want het zag er natuurlijk uit alsof ik de mal aan het verprutsen was.' Het handmatig beschilderen van de putjes, een heel precies karwei, zou in een Europese massaproductie onmogelijk zijn geweest.
Het enige meningsverschil met Ikea betrof de prijs. Ikea wilde prijsverschil tussen de vazen, en Jongerius niet. Er waren een paar vergaderingen nodig om de Zweden te overreden.
Gelijke prijzen geven haar de kans een mondiale smaakmeting te doen. 'Kopen ze in China straks vooral die archetypisch Chinese vazen, of juist iets heel anders? Dat maakt zo’n klus leuk. Ik ga zeker de gegevens opvragen.' Het interesseert Jongerius meer dan de stevige oplage van honderdduizend stuks.
Dit artikel verscheen eerder in Elsevier, 15 oktober 2005