Wikileaks

Is Julian Assange stap dichter bij vrijheid?

Door Milan Bruynzeel - 19 mei 2017

Zweden heeft het arrestatiebevel tegen Julian Assange ingetrokken. Wat betekent dit voor de WikiLeaks-oprichter, die al zo’n vijf jaar in de Ecuadoraanse ambassade in Londen verblijft?

Het intrekken van het arrestatiebevel is een enorme opsteker voor klokkenluider Assange. Op zijn persoonlijke Twitter-account plaatste hij een foto waarop hij euforisch glimlachend te zien is, zonder verdere toelichting.

Ondergedoken

Toch is Assange nog niet vrij. Er loopt nog een Brits arrestatiebevel uit 2012 tegen hem, omdat hij niet kwam opdagen bij een rechtszaak. Assange zat toen al tien dagen ondergedoken in de ambassade van Ecuador. Ook het Amerikaanse onderzoek naar WikiLeaks is nog in volle gang.

De Zweden vaardigden in 2010 een arrestatiebevel uit voor de verkrachting van twee vrouwen. Assange, op dat moment in Groot-Brittannië, werd tien dagen vastgezet. In afwachting van zijn proces kwam hij op borgtocht – en met een enkelband – vrij. Assange maakte zich nooit zorgen over een eventuele uitlevering aan Zweden. Wel vreesde hij dat de Zweden hem op hun beurt zouden uitleveren aan de Verenigde Staten.

Collateral Murder

Assange kwam in 2011 in het vizier van de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Zo zou hij in contact hebben gestaan met Bradley – nu Chelsea – Manning, een Amerikaanse klokkenluider. Oud-militair Manning speelde in 2010 honderdduizenden bestanden over de oorlog in Irak en Afghanistan door aan WikiLeaks.

Het bekendste voorbeeld hiervan zijn de zogeheten Collateral Murder-video’s. Hierop is te zien hoe Amerikaanse gevechtshelikopters onschuldige Iraakse burgers doodschieten. Assange heeft het contact met Manning altijd ontkend.

Geen uitleveringsverdrag

Om uitlevering aan de Verenigde Staten te voorkomen, vluchtte Assange in 2012 naar de Ecuadoraanse ambassade. Ecuador heeft geen uitleveringsverdrag met de Verenigde Staten. Ook sprak de toenmalige Ecuadoraanse president Rafael Correa zijn lof uit over WikiLeaks. De Britse autoriteiten houden 24 uur per dag de wacht buiten de ambassade voor het geval Assange naar buiten komt. Deze jarenlange bewaking heeft de Britse belastingbetaler omgerekend al 14 miljoen euro gekost.

Klokkenluider Chelsea Manning, die in de gevangenis van geslacht veranderde,  werd woensdag vrijgelaten. Manning werd in 2013 veroordeeld tot 35 jaar gevangenisstraf, maar kreeg strafvermindering van oud-president Barack Obama.

Ingelogde abonnees van Elsevier kunnen reageren.