Politiek Verkiezingen 2006

Lijsttrekkers botsen bij laatste confrontatie

dinsdag 21 november 2006 22:25

Het was erop of eronder voor de lijsttrekkers van de zes grote partijen dinsdagavond. In het laatste debat voor de verkiezingen ging het er soms hard aan toe.

Elke lijsttrekker hield tijdens het debat een introductie van één minuut over een zelf gekozen thema, waarover de leiders daarna met elkaar in debat gingen. Het werd vooral een confrontatie tussen links en rechts. Vooral VVD-leider Mark Rutte en Jan Marijnissen van de SP botsten hard, net als Jan Peter Balkenende (CDA) en Wouter Bos van de PvdA.

Generaal pardon
ChristenUnie-leider André Rouvoet trapte af met zijn voorkeur voor een generaal pardon voor de asielzoekers die nog onder de oude Asielwet vallen, een vurige wens van links.

Balkenende zei opnieuw tegen een generaal pardon te zijn, omdat hierdoor uitgeprocedeerden die weigerden te vertrekken te belonen, worden beloond. Dat zou ‘oneerlijk’ zijn tegenover degenen die wel zijn vertrokken. ‘En bovendien heeft het kabinet 10.000 van de 26.000 asielzoekers alsnog een verblijfsvergunning te geven. Maar ondanks, net als eerder deze week, aandringen van Rutte (Balkenende: 'Oh, daar bent u weer!), weigerde hij het generaal pardon een breekpunt te noemen.
Milieu
Daarna zei Femke Halsema van GroenLinks, die een korte inleiding hield over het thema ‘milieu’, dat alleen haar partij ‘het milieu op één zet'. Balkenende pareerde kritiek op het milieubeleid door erop te wijzen dat Nederland meer dan voldoet aan de Kyoto-doelstellingen, de internationale afspraken om de uitstoot van CO2 te verminderen. Marijnissen erkende dat Nederland 'sinds de jaren zeventig niet zo schoon is geweest', maar stelde dat er nog veel meer moet worden gedaan.
Armoede
Marijnissen koos voor het thema armoede en verweet Mark Rutte van de VVD dat hij ‘honderdduizenden kinderen een kans op ontwikkeling en gezondheid had ontnomen’. Rutte sloeg terug door erop te wijzen dat Marijnissen 4,4 miljard euro bij het bedrijfsleven wil weghalen om onder meer de uitkeringen met 10 procent te verhogen. ‘U weet blijkbaar niet hoe de economie werkt, want zo brengt u de economie enorme schade toe. En dat gaat ten koste van de mensen met een uitkering want die komen niet meer aan het werk, omdat dat er door uw maatregelen niet meer is.’ Marijnissen noemde Rutte hierop 'zeer, zeer asociaal'.

Balkenende wees erop dat er nog nooit zoveel mensen aan een baan zijn gekomen als de afgelopen jaren. Bos gaf toe dat er ‘meer perspectief bestaat voor mensen met een uitkering’, maar zei dat dit teniet werd gedaan door de plannen om de huren te liberaliseren en de ontslagbescherming te versoepelen
Ondernemingszin
Rutte wees er bij het door hem gekozen thema Ondernemingszin op dat de VVD elk gezin er maandelijks 100 euro bij geeft dankzij de belastingverlaging van 3 procent. Volgens Rutte draagt dit bij aan een verdere groei van de economie.
Marijnissen deed dit af als ‘populistisch gedoe’ omdat dit volgens hem ten koste gaat van de zorg en het onderwijs.

Halsema riep Rutte op de lasten specifiek voor het MKB te verlagen, omdat de verlaging van de vennootschapsbelasting alleen gunstig is voor buitenlandse bedrijven, voor wie Nederland ‘een belastingparadijs’ is geworden.
Zorg
Bos koos voor de zorg. Hij sprak over ‘ondervoeding, uitdroging en pyjamadagen’ in verpleeghuizen en verweet Balkenende 'grote passiviteit' om dit tegen te gaan. 'Dat kan niet in een beschaafde samenleving. Er moet dus geld bij.’ Volgens Balkenende gaat het in het merendeel van de verpleeghuizen wel goed en kan er met meer efficiëntie veel worden bereikt.
Normen en Waarden
Tot slot spraken de leiders op initiatief van Balkenende nog over normen en waarden. Balkenende noemde hier onder meer het verbod op coffeeshops bij scholen en een strengere naleving van het verkoopverbod van alcohol aan jongeren. Hier vond Balkenende eindelijk Rouvoet, die vrijwel steeds met links tegen CDA en VVD was opgetrokken, aan zijn zijde. Maar de leider van de ChristenUnie riep het CDA wel op nog meer te doen.

Herhaaldelijk vlogen de lijsttrekkers elkaar in de haren over de feiten. Zo ruzieden Balkenende en Halsema over het aantal banen in de zorg (Halsema: 'U wilt 21.000 banen laten verdwijnen. Balkenende: 'Nee mevrouw Halsema, er komen 71.000 banen in de zorg bij'). En volgens Bos lijdt 25 tot 35 procent van de bewoners in verpleeghuizen aan uitdroging en ondervoeding, maar volgens Balkenende is dat cijfer onmogelijk, omdat slechts vier van de 630 verpleeghuizen volgens hem onder toezicht van de Inspectie voor de Volksgezondheid staan. Volgens Marijnissen is de economische groei sinds de Tweede Wereldoorlog niet zo laag geweest, Rutte zei juist dat de Nederlandse economie, na India, het hardst groeit van de wereld.

De lijsttrekkers deden voor het laatst hun best om de zwevende kiezer te overtuigen van hun gelijk. En dat was niet voor niets: opiniepeiler Maurice de Hond berekende dat 5 procent van de kiezers zijn stem op dit debat baseert. 15 procent bepaalt zijn keuze in het stemhokje, dat woensdagochtend om 7.30 uur open gaat.

Weet u het al? Stem in de Elsevier-poll.

Eerder op de avond was er een debat tussen de lijsttrekkers van de kleinere partijen: Wilders en Pechtold vliegen elkaar opnieuw in de haren

Door Fleuriëtte van de Velde