Stoppen gesprekken Turkije slecht plan

Er is alle reden om aan de wenselijkheid van een Turks EU-lidmaatschap te twijfelen, maar een breuk forceren op grond van de gecompliceerde kwestie-Cyprus is onverstandig

Paul de Hen

Turkije krijgt als het aan de Europese Commissie ligt straf voor zijn halsstarrige houding inzake het scheepvaart- en vliegverkeer met Cyprus, maar met mate.

Het advies van de Commissie aan de lidstaten is wat in Turkije gehoopt werd: een beperkt aantal onderhandelingshoofdstukken moet niet worden geopend.

Had de Commissie een harder voorstel moeten doen, namelijk helemaal geen onderhandelingshoofdstukken openen, wat betekent dat de onderhandelingen zich net als de afgelopen maanden beperken tot technisch overleg? Dat is wat in het Europees Parlement Turkije-rapporteur Camiel Eurlings en andere christendemocraten bepleiten omdat zij het signaal aan de Turkse hervormers veel te zwak vinden.

Of de onderhandelingen helemaal stilleggen? Daarvoor tekent zich in de Tweede Kamer een meerderheid af bestaande uit partijen van zowel links als rechts. Als die voet bij stuk houdt, dwingt zij demissionair minister Bot van Buitenlandse Zaken (CDA) bijna om gebruikmakende van het Nederlandse vetorecht zo’n radicale stap te zetten als hij op 11 december in de EU-ministerraad een gezamenlijke opstelling bespreekt.

Dat zou geen goede uitkomst zijn. Misschien moet het signaal sterker zijn dan de Commissie bepleit. Maar totale opschorting is geen signaal meer, het is het begin van een breuk. De Turkse publieke opinie staat vierkant achter de lijn die de regering in Ankara volgt.

Er is alle reden om aan de wenselijkheid van een Turks EU-lidmaatschap te twijfelen, maar een breuk forceren op grond van de gecompliceerde kwestie-Cyprus, waar het totale Turkse ongelijk helemaal niet zo vanzelfsprekend is, is onverstandig.

Niet in de laatste plaats omdat het behalve gevolgen in Turkije ook gevolgen binnen de EU zou hebben. De oplossing van de kwestie-Cyprus, die nu een EU-interne zaak is geworden, zou er voor onafzienbare tijd door kunnen worden geblokkeerd.

En Nederland zou zich door zo’n opstelling ver verwijderen van het Verenigd Koninkrijk, vriend van Turkije, dat nu net een bondgenoot is bij het in toom houden van al te grote ambities van ‘Brussel’.