Een toekomst zonder chemotherapie?

woensdag 13 december 2006 09:13

Was vandaag weer even op een laboratorium. Altijd leuk. Doet me denken aan mijn studententijd en aan de fascinerende geuren van de chemie. Maar allemachtig, wat is het laboratorium de afgelopen vijftien jaar veranderd onder invloed van robotisering en micro-elektronica. Het is een hightech omgeving met meer robots dan mensen.

Maar daar wilde ik het niet over hebben. Ik wil het over een fascinerend toekomstperspectief hebben waar ik vandaag ook over hoorde: een wereld zonder chemotherapie.

Chemotherapie heeft de kankerbestrijding ongelooflijk veel goeds gebracht. Dat veel kankers tegenwoordig goed te behandelen zijn, komt voor een belangrijk deel door chemotherapie. Het is jammer dat longkanker en pancreaskanker in zo'n laat stadium worden ontdekt want anders zouden die twee kankers inmiddels ook net zo'n positief beeld laten zien als de andere, met leukemie en borstkanker voorop.

Ramp
Maar tegelijkertijd is chemotherapie natuurlijk een ramp. Omdat het zo giftig is, doodt het gezonde zowel als ongezonde cellen en de enige reden waarom het zo goed werkt, is omdat de ongezonde cellen sneller groeien. De giftigheid is de oorzaak van de bijwerkingen en die bijwerkingen hebben weer tot gevolg dat veel mensen de kuur niet afmaken. Plus dat er in de samenleving een weerzin tegen geneesmiddelen, de medische en de farmaceutische sector is ontstaan waardoor warhoofden als Sylvia Millecam zich richten tot weer andere warhoofden als Jomanda.

Maar als de Italiaan, die ik vandaag hoorde spreken in Upper Providence (Pennsylvania, VS), gelijk heeft, dan is dit over een jaar of twintig verleden tijd. Volgens hem heeft de farmaceutische industrie, onder meer dankzij het grotere begrip dat door het aflezen van het genoom is ontstaan plus de hulp die de robots in het laboratorium bieden, langzaam maar zeker de chemotherapie niet meer nodig in de strijd tegen ontspoorde cellen.

Nu al zijn er diverse anti-kankermedicijnen op de markt die geen chemotherapie zijn. Ze schakelen de tumorcellen niet uit met grof geweld (giftigheid) dat zich ook tegen de gezonde cellen keert, maar met slimme trucs. Voorbeelden van die nieuwe medicijnen zijn Avastin, Glivec en Herceptin en er komen er nog veel meer aan. Het farmaceutische bedrijf dat mij hier een kijkje in de keuken biedt (het Engelse GSK) alleen al heeft vier anti-tumormedicijnen in het laatste stuk van de pijpleiding (het fase 3 onderzoek) die geen van vieren chemotherapie zijn.

En dus heeft deze Italiaanse onderzoeker het vertrouwen om te zeggen: ik droom van een chemotherapievrije toekomst die er over een jaar of vijftien, twintig al zou kunnen zijn.

Simon Rozendaal