Europese grondwet is zeker niet dood

Nederland ontkomt er niet aan. Nederlandse politici zullen een antwoord moeten formuleren op het duidelijke signaal van de voorstanders van de Europese grondwet

Paul de Hen

Na het Franse en Nederlandse 'nee' tegen de Europese 'grondwet' hebben heel wat mensen tevreden gedacht dat het gewraakte nieuwe Europese verdrag daarmee dood was verklaard.

Dat was niet zo. Het levensteken: andere lidstaten gingen onverdroten door met het goedkeuren van de tekst die de Nederlandse en de Franse kiezers afwezen. Meestal in een parlementaire procedure; alleen de regering van Luxemburg legde nog het grondwettelijk verdrag in een referendum aan de bevolking voor. Die zei ja, net als in Spanje dat als eerste een grondwetsreferendum had gehouden.

De twee nee-zeggers (en de landen die officieel geen standpunt innamen) ontkomen niet aan een antwoord op de vraag: en wat dan wel? Een antwoord dat zou luiden: doe maar niets, maakt geen kans bij de andere lidstaten. De druk wordt nu hoog opgevoerd. Voor de Duitse regering is heropenen van het grondwetsdebat een kernpunt van haar voorzitterschap van de Unie. Zij wil niet, of zo weinig mogelijk, aan de bestaande tekst tornen.

Op Spaanse en Luxemburgse uitnodiging zijn vrijdag de achttien landen die de tekst wel goedkeurden in Madrid bijeen. Twee andere die er geen problemen mee hebben om het verdrag alsnog goed te keuren, worden ook verwacht. Spanje kondigt dat officieel aan als een 'vergadering van de vrienden van het grondwettelijk verdrag.'

Duitsland, dat graag zijn eigen lijn wil volgen, mag daar niet gelukkig mee zijn, het is wel een signaal aan de twee nee-stemmers. Geen van beide heeft een antwoord gereed, maar in Frankrijk hebben voorafgaand aan de komende verkiezingen diverse toppolitici hun ideeën geuit. In Nederland was daar geen sprake van. Maar ook de Nederlandse politici zullen een antwoord moeten formuleren.