Bereken uw pensioengat in drie stappen

woensdag 14 februari 2007 13:09

Weet u precies hoeveel u per maand krijgt als u met pensioen gaat? Spaart u genoeg? Het is nuttig eens in de zoveel tijd te berekenen hoe groot, of klein, uw pensioengat is.

Bereken in drie stappen hoeveel pensioen u krijgt

Er bestaat geen normpercentage waarmee werknemers kunnen vaststellen of ze te weinig pensioen hebben. Toch is het riskant om het eigen pensioen volkomen te negeren. Wie onder een middelloonregeling valt, moet, zo adviseert de Consumentenbond, eens per twee jaar een 'APK-keuring' voor het eigen pensioen doen.

Bij het bepalen van een eventueel pensioengat gaat het om twee zaken. Eén: wat is de pensioenbijdrage van de werkgever en welk AOW-bedrag komt daarbij? Twee: is het pensioen toereikend om toekomstige uitgaven en behoeften te financieren?

Het achterhalen van de pensioenopbouw komt neer op een driestappentest.

• Stap 1: Wat draagt uw huidige werkgever bij?

Wie in dienst is bij een werkgever met een eigen pensioenregeling, ontvangt elk jaar een overzicht van zijn pensioenopbouw. Daarop moet fonds of verzekeraar aangeven wat de totale aanspraak is voor het ouderdomspensioen, het bedrag dat iemand na de pensionering jaarlijks krijgt als hij of zij in dienst blijft bij dezelfde werkgever. Het ouderdomspensioen gaat in principe in op 65-jarige leeftijd, al verschillen de regelingen per werkgever.

Valt u onder een middelloonregeling, controleer dan of die is geïndexeerd, dus: meegroeit met loon- of prijsstijgingen. Daarover moeten pensioenfondsen deelnemers jaarlijks informeren.

Zelfstandigen die via de fiscaal begunstigde oudedagsreserve van hun bedrijf stortingen doen in een persoonlijke pensioenpot, moeten meer werk verrichten. Meestal is geregeld dat vermogen via beleggingen wordt vergaard. Maar wat voor jaarlijkse uitkering de pensioenpot oplevert, moeten zelfstandigen zelf bepalen en controleren – eventueel met hulp van een adviseur.

• Stap 2: Wat zit er bij oude werkgevers?

Wie van baan wisselt, krijgt te maken met verschillende spaarpotten voor de oude dag. Als de pensioenaanspraak van een oude werkgever niet is overgeheveld naar het pensioenfonds van de huidige werkgever, moeten diverse aanspraken worden opgeteld. Pensioenfondsen van eerdere werkgevers kunnen op verzoek aangeven wat bij hen is opgebouwd.
 
De Nederlandsche Bank houdt op zijn website een register bij met gegevens van pensioenfondsen en verzekeraars die pensioenregelingen uitvoeren. Dit register biedt ook hulp bij het traceren van aanspraken bij fondsen die niet meer bestaan.

• Stap 3: hoe hoog is uw AOW?

De AOW-uitkering is gekoppeld aan het minimumloon. Voor alleenstaanden is de AOW in 2007 11.528 euro, inclusief vakantiegeld, voor een gehuwde of samenwonende 7.883 euro.

Om een volledige AOW-uitkering te ontvangen moet iemand tussen zijn 15de en 65ste in Nederland hebben gewoond (of vanuit het buitenland AOW-premie hebben betaald). Voor elk jaar dat dit niet het geval is, wordt de uitkering met 2 procent gekort. Wie vijf jaar in het buitenland woonde na zijn vijftiende, krijgt 10 procent minder.

Verder is het onderscheid tussen de AOW en de zogeheten franchise die werkgevers hanteren essentieel. Pensioenfondsen baseren hun toezeggingen niet op het hele jaarsalaris. Over een deel van het brutosalaris wordt geen pensioen opgebouwd, de franchise.

Pensioenfondsen gaan ervan uit dat de franchise wordt gedekt door de toekomstige AOW-uitkering. Maar dat is vaak niet het geval. Zo is de franchise van de meeste pensioenfondsen hoger dan de AOW-uitkering voor gehuwden en samenwonenden. Voor werknemers telt uiteindelijk de hoogte van de AOW-uitkering.

Pensioenbedrag
De optelsom van aanspraken bij pensioenfondsen plus de AOW-uitkering levert een concreet pensioenbedrag op. Dat kan jaarlijks worden vergeleken met het inkomen. Is het pensioen lager dan 70 procent van het bruto-inkomen, dan hoeft dat niet meteen reden te zijn voor paniek.

Om te beginnen is er een verschil tussen bruto- en nettobedragen. Vijfenzestigplussers betalen minder inkomstenbelasting in de eerste twee tariefschijven. Wie wil weten wat een bepaald brutobedrag tegen de lagere seniorentarieven netto oplevert, kan dat laten berekenen door de calculator van de website pensioenkijker.nl.

Behoeften
Rest de vraag: sluit het pensioeninkomen aan bij latere uitgaven en behoeften? Zijn de kosten van levensonderhoud wellicht lager rond de pensioenleeftijd, omdat de kinderen het huis uit zijn en niet meer studeren? Is de hypotheek afgelost als de pensioenleeftijd nadert? Of ligt er een erfenis in het verschiet die ruimte biedt om een en ander bij te spijkeren?

Tot slot: de levensstijl van de toekomstige pensionado. Veel verre reizen, of juist liever thuis zitten met een boekje? Dat bepaalt mede hoeveel pensioen genoeg is. Pas als de AOW en het werkgeverspensioen, ondanks lagere belastingen en kosten voor het levensonderhoud, krap aanvoelen, is het raadzaam om actie te ondernemen.
Bijvoorbeeld door zelf te sparen of te beleggen voor de oude dag. Maar ook dat brengt geen absolute zekerheid, want krapte blijft een rekbaar begrip. Het pensioengat is bovenal een zwart gat.

Door Jeroen de Boer