In Memoriam: Bart Tromp

donderdag 21 juni 2007 09:38

Bart Tromp, het moet direct worden gezegd, was niet de meest geliefde columnist van Elsevier. Hij verkondigde meningen die soms regelrecht ingingen tegen die van de lezers.

Arendo Joustra

Zoals over de oorlog in Irak, die hij strijdig vond met het internationaal recht.

Al kon je zijn mening verwerpen, zijn argumenten waren lastiger om terzijde te schuiven. Hij zette je aan het denken. In die zin was Tromp, die sinds september 2001 een wekelijks artikel over buitenlands beleid in Elsevier schreef, een ouderwetse columnist.

Geen stukjesschrijver over een persoonlijke ervaring of grappig voorval, maar altijd een goed onderbouwde beschouwing over een actuele kwestie. Nooit de waan van de dag. Altijd eigenzinnig. Nooit bang. Altijd volstrekt onafhankelijk.

Kritisch
Ja, hij werd PvdA-ideoloog genoemd, maar er was geen scherper criticus van modieus gedoe in de PvdA dan Bart Tromp. Het kiezen van de lijsttrekker? Tromp toonde aan waarom het onzinnig is.

Een nieuw beginselprogramma? Tromp, gepromoveerd op de beginselen van de sociaal-democratische partijen, stelde de juiste vragen.

De afspraak met de hoofdredactie van Elsevier was dat hij niet over binnenlandse politiek (en dus over de PvdA) zou schrijven, dat deed hij immers al in dagblad Het Parool. Bovendien had Elsevier destijds al iemand die wekelijks de politici onder handen nam, Pim Fortuyn.

Voor de rest was hij vrij te schrijven wat hij wilde. Aan deze afspraken heeft hij zich keurig gehouden, want Tromp was een professional.

Erudiet
Sinds het gymnasium in Sneek, waar hij voor de schoolkrant schreef, heeft hij, naast zijn werk als wetenschapper en hoogleraar, duizenden stukken geschreven voor talloze kranten en tijdschriften; veel is gelukkig gebundeld.

Tromp had dan ook een fenomenale kennis over zeer uiteenlopende onderwerpen, van opera tot marxistische splintergroeperingen, van de Amerikaanse president Harry Truman tot de Chinese zeevaarder Zheng He uit de 14de eeuw en van de laatste marineschepen tot de finesses van de Franse politiek.

Geheugen
Hij, een zeiler, had ook een fantastisch geheugen. Niet alleen voor boekenkennis, maar van anekdotes, die hij graag vertelde. Zijn ijzeren geheugen gold ook mensen, die hij zeer raak wist te typeren.

Naar aanleiding van zo’n herinnering aan iemand die, ten onrechte, al weer lang in Nederland is vergeten, suggereerde ik Tromp diens memoires te schrijven.

Goed idee vond hij: 'Ik zal er over denken, maar ik moet nog zoveel andere dingen schrijven.' Bart Tromp is woensdag op 62-jarige leeftijd overleden. Veel te vroeg natuurlijk. Eén troost, hij is het herlezen meer dan waard.