Wat doet broeikasmaffia als het straks vriest?

maandag 10 september 2007 08:21

Wat is wetenschap? Ik schrijf er al tijdje over maar ben er nog steeds niet helemaal uit.

Eén synoniem voor wetenschap is gedegenheid: als je iets wetenschappelijk hebt uitgezocht, dan is het niet honderd procent zeker dat het klopt – je kunt altijd iets over het hoofd hebben gezien – maar het is plausibel. In deze zin van wetenschap is sprake van observaties, reproduceerbaarheid en goed opgezette studies.

Ladder
Even een voorbeeld uit de losse pols. Het kan gebeuren dat je een keer onder een ladder doorloopt en je valt over een losliggende stoeptegel. Dan kun je natuurlijk tot de conclusie komen dat die bloedneus is veroorzaakt omdat je iets verschrikkelijks hebt gedaan, namelijk onder een ladder doorlopen.

Als je echter werkelijk zou willen vaststellen of er een relatie is tussen het onder een ladder doorlopen en het oplopen van een bloedneus dan verzamel je een paar duizend mensen. De ene helft laat je onder een ladder doorlopen, de andere helft niet en je turft hoeveel bloedneuzen er ontstaan.

Als je het dan helemaal goed doet, laat je ook nog mensen onder een ladder doorlopen zonder dat ze weten dat ze onder een ladder doorlopen, want je hebt er altijd mafkezen bij die spontaan een bloedneus krijgen dan wel over elke stoeptegel struikelen wanneer ze onder een ladder doorlopen en dus denken dat er iets fout kan gaan.

Voer je zo'n experiment keurig uit, dan kun je met enige autoriteit zeggen of er een relatie is tussen de ladder en de bloedneus.

Een ander kenmerk van 'wetenschappelijkheid' is zoals de filosoof Karl Popper heeft opgemerkt, de mogelijkheid om een uitspraak te ontkrachten, te falsificeren.

'God' of 'Allah'
Ik zou bijvoorbeeld naar aanleiding van de reacties op mijn blogs de volgende stelling kunnen poneren: zodra er in een van mijn blogs het woord 'God' of 'Allah' of 'religie' of 'islam' voorkomt, dan schiet het aantal reacties opeens over de 50 heen.

Dat is een wetenschappelijke stelling, want hij is te falsificeren, te ontkrachten. Immers, zodra ik een blog publiceer waarin het woord 'God' voorkomt en er komen maar acht reacties op, dan ben ik zoals ze dat in het Frans noemen 'caught with my pants down'. Op heterdaad betrapt.

Klimaatdebat
Laten we deze benadering nu eens toepassen op het klimaatdebat.

Tegenover elkaar staan twee groeperingen. Enerzijds de broeikasmensen: zij geloven dat het klimaat verandert door toedoen van de mens. Daartegenover bevinden zich de zogeheten sceptici: zij menen dat het klimaat verandert door toedoen van de zon.

De broeikaswetenschappers vinden dat zij de echte wetenschappers zijn. Zij werken doorgaans bij de KNMI's van deze wereld en publiceren in toonaangevende, zogeheten peer reviewed, tijdschriften. De sceptici zijn een zootje ongeregeld: de een hoogleraar geologie, de ander econoom, een derde paleontoloog. Bovendien komen die sceptici doorgaans niet in gezaghebbende bladen als Science en Nature.

Met andere woorden, zo op het eerste gezicht is het een strijd tussen de echte wetenschappers en de querulanten.

Maar als je de falsificatietheorie van Popper loslaat op dit debat wordt het anders.

Geen harde voorspellingen
De broeikasmensen zeggen dat het klimaat verandert onder invloed van het verstoken van fossiele brandstoffen. Daarbij komt CO2 vrij en dat verandert het klimaat. So far, so good. Maar nu komt het: de broeikasmensen durven daar geen harde voorspellingen aan te verbinden.

Ze denken dat het warmer wordt maar ten gevolge van het broeikaseffect zou het ook wel eens kouder kunnen worden. Ze denken dat het door het broeikaseffect natter wordt maar het zou ook wel eens droger kunnen worden. Ze denken dat er door het broeikaseffect meer stormen en orkanen komen maar het zouden er ook wel eens minder kunnen zijn.

Daartegenover staan de querulanten, de amateurs, de sceptici en die zeggen: de zon zit momenteel in een minder actieve cyclus en dat moet betekenen dat binnen enkele jaren de globale temperatuur gaat dalen.

Stevige vorst
Voor Nederland is de voorspelling zelfs nog concreter: als de sceptici gelijk hebben, komt er de komende winter dan wel die daarna een periode van stevige vorst. Immers, in het klimaat zit een elf- dan wel 22-jarig patroon ten gevolge van de zonnevlekkencyclus. De vorige Elfstedentochten deden zich voor in 1963, 1985, 1986 en 1997, dus zou het in 2008 of 2009 weer raak moeten zijn.

Volgens mij is dat wetenschappelijk in de zin van falsificeerbaar.

Ik zal het nog iets pregnanter formuleren. Zoals de meesten van u weten, hang ik de sceptische opvatting aan. Als de wereldtemperatuur de komende jaren blijft stijgen, ben ik bereid op die opvatting terug te komen.

Elfstedentocht
Wat denkt u, dat de broeikastypes doen als er in januari 2008 of 2009 een Elfstedentocht wordt geschaatst?

Ik voorzie drie mogelijkheden:

1. Dat komt door het broeikaseffect. Daardoor is de Golfstroom aan het kwispelen en dit transporteert bittere kou naar onze contreien.
2. Dat komt omdat de maatregelen in het kader van het Kyoto-protocol vruchten afwerpen. Hoera, we zijn er in geslaagd de klimaatverandering terug te dringen!
3. Er is te veel luchtverontreiniging. Dat fijne stof houdt het zonlicht tegen en daardoor koelt de wereld momenteel af.

Ik schrijf dit op 8 september 2007. U kunt me er aan houden. Wanneer de temperatuur op aarde blijft stijgen terwijl de activiteit van de zon afneemt, is het duidelijk dat het versterkte broeikaseffect inderdaad een grotere invloed op het klimaat heeft dan ik had gedacht. Ik geef dan toe dat ik ongelijk had. Ook Salle Kroonenberg, hoogleraar geologie in Delft en klimaatskepticus, heeft deze opvatting, zo las ik deze week ergens.

Zo hoort het volgens mij in de wetenschap.

Wedden dat Al Gore, Diederik Samsom, Pier Vellinga, Karel Knip, Martijn van Calmthout, Jacqueline Cramer, Pieter van Geel, Jeroen van der Veer, Lucas Reijnders, Beau van Erven Dorens en al die andere mensen die elkaar in de broeikasgekte napraten, niet terugkomen op hun standpunten wanneer de komende winter de schaatsen kunnen worden ondergebonden?

Simon Rozendaal