Máxima moet wegblijven bij integratierapport

Máxima had spreekbeurt bij omstreden rapport moeten weigeren

Syp Wynia

Prinses Máxima spreekt vandaag bij de presentatie van een rapport van de Wetenschappelijke Raad van het Regeringsbeleid (WRR) over 'Identificatie met Nederland'. Dat is opmerkelijk, omdat dit rapport al bij voorbaat zeer omstreden is.

Het is namelijk een zeer politiek rapport. Door haar actieve aanwezigheid bij de presentatie neemt de echtgenote van de Prins van Oranje eveneens een politieke positie in.

Het rapport bepleit het behoud van de eigen identiteit van immigranten in de Nederlandse samenleving. Daar hoeft niet zoveel mis mee te zijn, al blijkt in de praktijk dat een sterke hang naar het herkomstland en een grote nadruk op het praktiseren van de eigen taal en cultuur een handicap is bij de integratie in Nederland.

Levensbelang
En die integratie is van levensbelang, zowel voor de immigrant, zijn kinderen als voor Nederland als geheel. Als onderwijsprestaties en arbeidsdeelname achterblijven door een te grote identificatie met andere landen, talen en culturen loopt de immigrant het risico niets aan Nederland te hebben. En Nederland niets aan de immigrant.

De WRR maakt het echt te dol met het voorstel om, omwille van het faciliteren van die verschillende identiteiten, het wettelijk mogelijk te maken om naast de Nederlandse andere nationaliteiten te behouden.

Staatsrechtelijke zaak
Het hebben van verschillende identiteiten is tot daar aan toe. Daarbij gaat het om persoonlijke sentimenten. Maar het hebben van een nationaliteit is niet zomaar een persoonlijke zaak, maar een staatsrechtelijke zaak. Het hebben van een nationaliteit verschaft rechten, zoals kiesrecht, maar kan ook plichten met zich meebrengen, zoals het vervullen van de diensplicht in Turkije of het Turkse strafrechtelijke verbod om iets onaardigs te zeggen de oprichter van de Turkse republiek. Het hebben van twee of meer nationaliteiten leidt niet alleen tot een stapeling van wellicht tegengestelde rechten, maar ook tot een stapeling van tegengestelde plichten.

Het rapport is dus om te beginnen onwetenschappelijk, omdat het vage noties als integratie en identificatie verwart met een staatsrechtelijk begrip als nationaliteit. Maar het is ook een politiek rapport, al was het maar omdat er voor gepleit wordt de wet te veranderen.

De huidige wet verplicht een ieder die de Nederlandse nationaliteit krijgt afstand te doen van de oude nationaliteit. Dat daar in de praktijk de hand mee wordt gelicht – er zijn tegen de strekking van de wet talloze uitzonderingen gemaakt – doet daar niets aan af. Tot op heden is er overigens steeds een kamermeerderheid geweest voor het behoud van de 'afstandseis'.

Niet zomaar pikant
In 2001 pleitte WRR-staflid Pauline Meurs, eerstverantwoordelijke voor dit rapport, trouwens ook al voor de dubbele nationaliteit. Nu doet ze dat ter gelegenheid van haar afscheid van de WRR weer. Dat ze inmiddels Eerste Kamerlid voor de PvdA is, is niet zomaar pikant. Anderhalf jaar geleden pleitte de WRR er ook al voor te gaan onderhandelen met islamitische terroristen. Ook dat was een afscheidsrapport, toen van de PvdA’er Jan Schoonenboom.

Prinses Máxima had moeten wegblijven bij de presentatie van dit onwetenschappelijke rapport. Anders gezegd: premier Balkenende had, als eerste ministerieel verantwoordelijke voor de echtgenote van de toekomstige koning, Máxima moeten ontraden zich te committeren aan dit omstreden politieke rapport.