Afschaffen koopzondag gevaar voor economie

De aanval op de koopzondag is geopend. Het pièce de resistance van het eerste Paarse kabinet (1994-1998) ligt onder vuur van het christelijk-sociale kabinet-Balkenende IV en – op de achtergrond – een wonderlijke coalitie van lobby'tjes die iets tegen shoppen op zondag hebben

Gertjan van Schoonhoven

Apart zijn die lobbyclubs niet zo groot, maar samen lijken ze genoeg massa te hebben om hun zin door te drukken: al dan niet orthodoxe christenen, kleine winkeliers en hun zaakwaarnemers, vakbonden, ‘consuminderaars’ en andere tegenstanders van de zogenaamde ’24-uurseconomie’.

Volgens berichten in de pers bespreekt het kabinet komende vrijdag een voorstel van minister Maria van der Hoeven (CDA) van Economische Zaken om het aantal koopzondagen terug te dringen. Alleen toeristische plaatsen zouden daarbij vaker dan eens per maand een koopzondag mogen houden. Wat de reikwijdte van die inperking is, is nog niet precies duidelijk. Zijn de grote(re) steden ook per definitie een toeristische plaats of niet?

Hoe dan ook, helemaal als een verrassing komen de plannen niet. Bestrijding van misbruik van de koopzondag-regeling stond ook in het regeerakkoord. En in (deel-)gemeenten waar de ChristenUnie de afgelopen jaren mocht besturen, was bestrijding van de koopzondag ook een stokpaardje.

Fundamentalistische fantasie
Maar merkwaardig blijft het wel, de christelijk-sociale obsessie met winkelen op zondag. Niemand wordt gedwongen om er aan mee te doen; wie thuis achter de vitrage wil blijven, blijve thuis achter de vitrage. Dus waarom zou de rijksoverheid zich er zo dwingend als Van der Hoeven van plan lijkt mee moeten bemoeien?

Het beroep dat in dit verband vaak op de ‘traditie’ wordt gedaan – de zondag als ‘traditionele rustdag’ - is fundamentalistische fantasie. Voor de komst van elektrische apparatuur die winkels en consument in staat stelde om bederfelijke waar voor langere tijd te bewaren, waren winkels ook vaak op zondag geopend.

Andere bezwaren tegen de plannen zijn er ook. Het is zonneklaar dat de koopzondag de afgelopen tien jaar een ware banenmachine is geweest voor lager opgeleiden, vaak van buitenlandse herkomst. Nederland kan het zich helemaal niet permitteren om die banenmachine in gevaar te brengen.

In dit verband is het nogal merkwaardig dat uitgerekend het ministerie van Economische Zaken zich sterk maakt voor MINDER economische activiteit, in plaats van meer. Opnieuw een aanwijzing dat anti-hedonistische betutteling hoog in het vaandel van dit kabinet staat: eerst de moraal, dan het vreten.