Artikel

Pim Fortuyn: 'Ik ga vanuit het Catshuis regeren'

vrijdag 9 november 2007 10:09

Non-conformist Pim Fortuyn wil in voetsporen Churchill en Berlusconi treden. 'Er is geen liefde meer voor het land'

Het interview van Hugo Camps met Pim Fortuyn werd in september 2001 in Elsevier gepubliceerd

Bijna acht jaar gaf hij wekelijks commentaar op Den Haag in Elsevier. Nu moet hij aantonen dat hij het niet alleen aan de zijlijn beter weet.

Als aanvoerder van een antipartij die het beter kan gaan doen dan de Hadjememaars van vroeger. Afscheid van estheet en basisdemocraat Pim Fortuyn: een meerstromenland in z’n eentje.

Zondagskind en desperado
In lifestyle is hij van adel, in denken is hij een massieve non-conformist, van gemoed is hij een romanticus. Bellettrie en ideaal, furie en twijfel, hedonisme en compassie: Pim Fortuyn is een meerstromenland in zijn eentje.

Ethicus in een darkroom. Manifest homo en toch zoveel feminiener dan alle vrouwen in het kabinet. Leermeester en kind. Estheet en basisdemocraat. Zondagskind en desperado. Dadaïst met gladiatorenhoofd. Rebel with a cause.

En dat wil premier van Nederland worden. ‘Dat ik premier wil worden, is geen grapje. Ik ben daar nooit grappig over. Het is geen constructie in mijn hoofd. Een mens heeft ook een bestemming. En de bestemming om het land te leiden, heb ik al sinds mijn jeugd. Ik voel dat het gaat gebeuren, maar vraag me niet hoe. Ik ga voor de hoofdprijs. Ik zit alleen in een kabinet als ik premier word. Een ministersportefeuille wijs ik af.

Notoire geesten
‘Ik zal toch anders zijn. Niet omdat ik dat wil, maar omdat ik dat ben. Waarom zou het niet kunnen? Notoire geesten zijn mij voorgegaan. Churchill en Berlusconi, om er maar twee te noemen.

Het heeft met de tijd te maken. Weet je wie mij in 1994 als eerste heeft gezegd dat ik een goede kans zou maken als premier? Ruud Lubbers. Ik dacht eerst nog dat hij een geintje maakte, maar dat was niet zo. Lubbers zegt dat niet zomaar, die man heeft een geschoolde intuïtie.’

Droom je maar ongelukkig met het Torentje als obsessie, zeg ik. Tokkelende vingers: ‘Er is geen man overboord als ik straks zeventig ben en ik ben geen premier van Nederland geweest. Maar ik kan het ook niet helpen dat ik nu met een gevoel rondloop dat het gaat gebeuren. In het Torentje zul je mij niet tegenkomen. Dat is het symbool van alles wat ik verafschuw in de Nederlandse politiek. Ik ga vanuit het Catshuis regeren. En als ik er niet ben, laat ik de bussen toestromen opdat de mensen het Catshuis kunnen bezichtigen. Dat zou Beatrix met al haar paleizen ook moeten doen – de paleizen zijn van het volk.’

Lubbers-V
De overstap naar de politiek past in zijn persoonlijke biografie. ‘Ik ben 53. Nu kan het nog. Ik zal blijven schrijven, maar niet meer over Paars-III. Op een gegeven moment moet je veranderen, anders sta je stil. Kok-I en Kok-II vind ik gewoon Lubbers-IV en Lubbers-V. Eens moet het ophouden.

Nee, ik zal niet een van de vele kamerleden zijn. Met een beetje mooie fractie zijn we een factor van betekenis. Jan Marijnissen is dat in een recent verleden ook geweest. Hij heeft op een briljante wijze een deel van het electoraat een stem gegeven. Ik bewonder die man zeer.

‘Ik ga de politiek in uit compassie en uit commitment. Als kind had ik al een soort land voor de hele familie uitgevonden. De politiek zat toen al om me heen. Ik sta met een missie in het leven: aan de mensen in het land wil ik de samenleving teruggeven. Nederland is van de kaart. Wij zijn wereldburger, Europeaan en Nederlander. Van het laatste maken we niets. De publieke ruimte is van niemand. Er is geen liefde voor het land. In mijn campagne krijgt niet alleen de politiek op haar lazer, ook de burger wordt hard aangepakt. Waardeloze politici, ja, maar ook waardeloze burgers. We moeten het weer leuk vinden om Nederlander te zijn.’

Juichend: ‘Ook al word ik geen premier dan ben ik het toch. Zo word ik ook door heel veel mensen gezien. De politiek schreeuwt om een turn around, dan moet je de dingen voordoen. Precies, politiek op lokatie. Straks ga ik op bezoek in ziekenhuizen en scholen, en ik zal de verpleegsters en de onderwijzers alles voordoen. Die functie heeft Wim Kok nooit gebruikt.

Joop den Uyl wel. Ik ben een groot bewonderaar van Den Uyl. Vanwege zijn compassie. Den Uyl hield grote lezingen: de leider gaf aan hoe wij het moesten zien. Zo’n type hebben we nu weer nodig. Iemand die het kan voordoen. Dan word je vanzelf de incarnatie van het volk. Politiek is ook een toneelstuk. De mensen willen een verhaal horen en dan gaan slapen.

BV Kok
‘Heb jij van Kok ooit iets gelezen? Toen Den Uyl doodging, hadden we meteen een boek. Niet met stukken over hem, nee met stukken van hem. Als Kok straks de geschiedenis ingaat, laat hij geen spoor na. Een premier die nooit een essay of een boek heeft geschreven, dat kan dus niet.

De Franse presidenten schreven ook boeken. Zo’n Mitterrand stuurde zijn lakeien weg en een paar maanden later kwam hij met een boek. Zelfs als columnist had ik een programma. Tussen Kerst en Nieuwjaar ging ik altijd een paar dagen op stap. Om na te denken over de nieuwe thema’s die ik in het komende jaar zou neerzetten.’

Dat er ook mensen zijn die van Wim Kok houden, kan hij niet begrijpen. De geleerde ontvlamt in een tirade. ‘Kok is bang voor mij. Niet alleen vanwege mijn intellectueel geweld, maar omdat hij een kwaad geweten heeft. Voor Kok telt alleen de BV Kok vooruit. Kok zou nooit het besluit om weg te gaan hebben genomen als hij geen zicht had op de contouren van een volgende carrière. In Brussel of elders.’

Niet alleen Kok, Paars moet onder de karwats. ‘De inzet van Paars was het breken van de regentencultuur. We hebben alleen maar nieuwe regenten gekregen, nu dan van de PvdA. Ook daarom is het tijdperk Lubbers nooit afgesloten. Paars heeft alleen op het punt van de zedelijkheid het verschil gemaakt. Verder is aan de erfenis van Lubbers niets veranderd. De collectieve sector blijft naar binnen gericht. De burger wordt niet bediend, de leerling wordt niet bediend en de patiënt wordt al helemaal niet bediend.

Veel koffie
‘Een wijkje in Kralingen van 23 woningen. In een half jaar tijd is er 25 keer ingebroken door kunstrovers die de huizen leeghaalden. Wat deed de verzekering? Niets. Wat deed de politie? Niets. De verzekering wilde niet eens dat die inbraken werden opgelost.

En hoe het er bij de politie aan toegaat, kun je op elk bureau zien. Dat tikt nog steeds met twee vingers. Er wordt ontzettend veel koffie gedronken. Administreren is belangrijker dan uitvoeren. Zo is het ook in het onderwijs en in de zorg. Dat iemand als mevrouw Borst acht jaar lang mag falen op zo’n post is van een ongekend cynisme. Paars heeft qua inrichting en aansturing van de collectieve sector niets klaargemaakt. Helemaal niets.’

Het democratisch deficit van Paars valt nog mee, maar de rechtsstaat is in gevaar. ‘In veel opzichten is er geen rechtsstaat meer. Men doet maar wat. De gemiddelde agent weet niet eens wat de rechtsstaat inhoudt. Dat vreselijke wetsartikel over criminele organisaties wordt misbruikt tot en met. En dan is er nog het publicitaire recht dat in Nederland wordt gesproken. Men gaat iemand arresteren en jij als journalist wordt getipt om erbij te zijn. Ben je nou helemaal bedonderd? Aan juristerij geen gebrek, maar wat doen we met het besef van rechtvaardigheid? Ergo: de onafhankelijkheid van de rechter wordt bedreigd door Justitie.’

Onaantastbaar
Twijfelen is niet toegestaan: Nederland is zo corrupt als de pest. ‘We hebben niet de corruptie van het chequeboek, we hebben de corruptie van de baantjes en schakelposities. Verzekeraars hebben gewoon kartels. Verzekeringen zijn niet geïnteresseerd in het oplossen van diefstallen.

Zo’n man als Rijkman Groenink die eigenlijk achter de tralies had moeten zitten, komt weg met al zijn affaires. Hij trekt zich van de kritiek niets aan. Groenink weet zich onaantastbaar. Hij heeft dezelfde uitstraling als Prins Bernhard vlak voor de Lockheed-affaire. Volkomen losgezongen van de samenleving. Ik durf te voorspellen dat Groenink binnen het jaar keihard omvalt. Maar ook dan zal zijn arrogantie legendarisch zijn.

‘Ik kom ze vaak op congressen tegen, de happy few van het Nederlandse bedrijfsleven. Daar zie je de totale minachting voor wat dan het klootjesvolk heet. Ze spelen elkaar de commissariaten toe. Het wereldje van de commissariaten is te herleiden tot minder dan honderd stuks. We zijn geen haar beter dan Italianen en Belgen, alleen hypocrieter.’

Fraudeurs
Er moet nóg een man aan het spit. ‘Ik heb een hekel aan Arie van der Zwan. Die heeft V