Dit kabinet weerhoudt zelf werklozen van werk

Er daalt hoon neer over het kabinet-Balkenende, omdat er maar weer eens een commissie is ingesteld nu het soepeler ontslagrecht niet doorgaat. Maar als het de bedoeling was om meer probleemwerklozen te laten werken, zijn er betere middelen

Syp Wynia

Het hing al maanden in de lucht en nu is het er ook echt van gekomen. Het wordt niet makkelijker of goedkoper om werknemers te ontslaan, zoals het CDA en CDA-minister Piet-Hein Donner van Sociale Zaken wilden. Er komt een commissie om die nederlaag te verbloemen. En de PvdA doet water bij de wijn over het zwaarder belasten van hogere inkomens en dure huizen. Dat laatste is sowieso winst.

De nederlaag voor het CDA, premier Jan Peter Balkenende en vooral voor Donner was simpel te voorzien. De PvdA had in de formatie immers de eigen verkiezingsbelofte voor een nieuw Europees referendum en een Irak-onderzoek ingeleverd.

Draai van Bos
De draai van PvdA-leider Wouter Bos werd nog pijnlijker, omdat het nieuwe Europese verdrag op wat uiterlijkheden na dezelfde inhoud als die Grondwet heeft. In ruil wenste de PvdA – op de nek gezeten door SP en FNV - helemaal geen concessie meer over het ontslagrecht. Het zijn niet de fijnste dagen voor de geloofwaardigheid van de politiek, maar zo gaan die dingen.

Is het erg, dat Donners plannetje niet doorgaat? Nauwelijks. Donner hing vooral aan de afspraak met de werkgevers, die aanboden 200.000 langdurig werklozen aan het werk te zetten als ze ook weer redelijk makkelijk konden ontslaan. Maar waarom zou je het hele ontslagrecht herzien omwille van een relatief kleine groep potentieel lastige werknemers?

De feiten van nu luiden dat er zeldzaam veel vacatures zijn en dat de Polen massaal het land binnenkomen, vooral om het werk te doen dat probleemwerklozen zouden kunnen doen. Het merendeel van de langdurig werklozen in Nederland zou probleemloos aan het werk kunnen.

Kabinetsmaatregelen
Toch gebeurt dat niet, omdat het leven van een uitkering doorgaans zekerder en vaak renderender is dan een laagbetaalde baan. Dat was al zo, maar een reeks van nieuwe kabinetsmaatregelen maakt dat nog erger.

Daarom kan die commissie van deskundigen per ongeluk nog wel eens nuttig blijken te zijn. Als die commissie goed werk aflevert – toegegeven, dat is de vraag – zal blijken dat niet het ontslagrecht, maar het beleid van Balkenende-IV het grootste obstakel is voor langdurig werklozen om aan het werk te gaan.

Een kabinet dat de koopkracht van niet-werkenden verhoogt en die van werkenden verlaagt, is het grootste obstakel voor hogere arbeidsparticipatie. Nu maar hopen dat de commissie zo moedig is om die conclusie te trekken.