Hulde aan Plasterk voor verdedigen kunstenares

woensdag 12 december 2007 11:01

Eindelijk heeft een minister zich uitgesproken voor de vrijheid van expressie en meningsuiting. Sinds de moord op Theo van Gogh horen we steeds van de ministers dat we respect moeten tonen. We moeten respect tonen voor Mohammed, Ali en alle andere krijgsheren.

Tot nu toe was er geen enkele minister uit de kabinetten-Balkenende die het openlijk voor de vrijheid van meningsuiting wilde opnemen zonder het daarbij over kwetsen en beledigen te hebben. Ronald Plasterk neemt het wel op voor andersdenkenden, voor het recht om andere meningen te hebben dan de moslimelite.

Brief
In een brief aan de kunstenares Sooreh Hera schreef Plasterk: ‘Om te beginnen: we leven in een vrij land, waar de minister van Cultuur niet aan directeuren van musea opdrachten uitdeelt over wat er geëxposeerd moet worden; die afweging behoort de musea zelf. Maar leven in een vrij land betekent tegelijk dat een kunstenaar vrij moet zijn om te maken wat hij of zij wil, ook wanneer anderen dat als hinderlijk of beledigend ervaren. Mocht er iemand zijn die vervolgens meent dat een kunstuiting strafbaar is, dan staan altijd juridische wegen open.’

Plasterk heeft gelijk, we leven immers niet in de Sovjet-Unie waar een minister, een museumdirecteur kan opdragen om de kunstwerken te verwijderen of te exposeren. Wel mogen wij als burgers in een democratische samenleving aan de museumdirecteur vragen om zijn beslissing te herzien. En als hij weigert een kunstwerk te exposeren omdat het de Goede Sfeer zou verpesten, hebben we ook het recht en misschien de plicht om het te boycotten. Daartoe heb ik u al opgeroepen.

Vrijheid
Maar Plasterk geeft tegelijkertijd ook de broodnodige geschiedenisles aan moslims en de museumdirecteur: ‘Vrijheid betekent verder ook dat anderen kennis kunnen nemen van dat werk. Vanaf het VARA tv-programma Zo is het toevallig ook nog eens een keer, tot de Ezelsprocessen tegen Gerard Reve, en de Monty Pythonfilm Life of Brian: er zijn mensen die zich ergeren of boos worden, en zij hebben de vrijheid om op hun beurt hun mening onbelemmerd te geven. Zo hoort het te gaan in een vrij land.’

Sooreh heeft volgens Plasterk het recht om homoseksuelen met een masker van Mohammed en Ali te laten poseren voor haar camera. Het zijn eigenlijk softe kunstwerken in vergelijking met het Ezelgedoe van Reve. Hopelijk dringt dit ook door tot het CDA-gedeelte van het kabinet.

Ze zijn niet echt voor vrijheid van meningsuiting. Natuurlijk zijn ze voor de ongebreidelde vrijheid voor religieuze mensen. CDA’ers vinden het niet respectloos dat moslims en christenen over heilige boeken beschikken waarin homo’s en ongelovigen als misdadigers worden beschouwd. Als de auteurs van die boeken niet God of Allah hadden geheten dan waren de uitgevers ervan al lang vervolgd wegens discriminatie, aanzetten tot haat en opruiing. Bovendien zouden ze eventueel tot tbs met dwangverpleging veroordeeld zijn.

Verantwoordelijkheid
Plasterk wijst, heel subtiel, ook de directeur op zijn verantwoordelijkheid: ‘Als de directeur van het Haagse Gemeentemuseum ervoor had gekozen de foto’s en film wél te exposeren had hij voor het ten uitvoer brengen van die keuze mijn volle steun gehad (zoals ik nu respecteer dat hij vanuit zijn professionaliteit een andere keuze heeft gemaakt). Het doet me hoe dan ook goed te horen dat het werk elders in het land wél getoond zal worden, zodat bezoekers hun eigen mening erover kunnen vormen.’

De minister is terecht van mening dat de directeur die kunstwerken had moeten exposeren. En als hij daarbij hulp nodig had, kon hij rekenen op de overheid. Wat bedoelt de minister daarmee? Wordt de directeur of zijn museum bedreigd, dan zou de overheid hem en zijn museum beveiligen. Nou, dit noem ik een verademing. Geen antivrijheid-donderpreken van CDA’ers.

Plasterk eindigt zijn brief met een opmerking die zeer leerzaam is voor premier Balkenende: ‘Ik ben geschrokken van de melding van mevrouw Hera dat ze is ondergedoken en zich bedreigd voelt. Ik heb haar inmiddels uitgenodigd voor een gesprek om kennis te maken en over haar werk te praten.’ Noch Balkenende noch zijn Donner heeft ooit met een bedreigde persoon gesproken. Eigen schuld dikke bult was hun houding. In dit opzicht schaam ik me voor het CDA. Hulde aan Ronald Plasterk!

Wel moeten we nog steeds het Haagse Gemeente Museum blijven boycotten.

Afshin Ellian  

Ellian &, Leon de Winter