Strategie Lissabon werkt! Vindt de Europese Unie

woensdag 12 december 2007 12:25

Wat is er niet gelachen om de Lissabon-strategie. Het plechtige voornemen van de Europese regeringsleiders in 2000 om uiterlijk tien jaar later de gezamenlijke EU-economie de meest concurrerende te maken (lees: ter wereld) leek meteen al bombastisch, gezien de enorme groeiprestaties van de Verenigde Staten – het eeuwige referentieland.

Daarna werd het alleen maar erger. De EU, althans veel lidstaten waaronder Duitsland, Italië en Frankrijk, vertoonden in weerwil van alle goede voornemens economische stagnatie terwijl de Verenigde Staten zich alweer razendsnel ontworstelden aan een recessie. Daarna bleek de volle omvang van de opbloei van China, India, Brazilië. Wat nou, meest concurrerende economie in de EU?

Wim Kok
Na een herziening in 2005, mede op basis van een onder leiding van de Nederlandse oud-premier Wim Kok gemaakt rapport, ging het wat beter, althans met het realistischer formuleren van de doelstellingen en het maken van afspraken over de verwezenlijking ervan.

Verwezenlijking is vrijwel helemaal een zaak van de lidstaatregeringen. De Europese Commissie heeft nauwelijks bevoegdheden als het gaat om arbeidsmarkt of sociale voorzieningen waaraan in veel lidstaten veel moest veranderen, naar het inzicht van de Commissie. En haar budget voor onderzoek en ontwikkeling – ook gezien als een stimulans voor groei en productiviteit - is een schijntje vergeleken met die van de nationale regeringen en het bedrijfsleven.

Tweede cyclus
Deze dinsdag heeft de Europese Commissie voorstellen gedaan voor de tweede cyclus van nationale Lissabon-programma’s. Die programma’s, ook dat van Nederland, worden jaarlijks ingediend en door de Commissie beoordeeld.

De eerste cyclus volgens het nieuwe post-Wim-Kok-concept liep van 2005 tot en met 2007. Nu gaat het om de periode 2008-2010.

En zie, de Commissie stelt geen wezenlijke veranderingen voor ten opzichte van de afgelopen periode. Die aanpak is ook onder de lidstaten – de bedenkers van de Lissabon-strategie, die beslist géén product van ‘Brussel’ was - onomstreden. De achterliggende boodschap is: ‘Lissabon’ lijkt eindelijk te werken.

De ambtelijke rapporten waarmee de Commissie haar voorstellen begeleidt ademen dat ook. Diverse doelstellingen voor 2010 lijken toch haalbaar: een hogere productiviteitsgroei, meer werkgelegenheid en een grotere participatie van ouderen, vrouwen en jongeren op de arbeidsmarkt, een flexibeler arbeidsmarkt.

Conjunctuur
Veel lidstaten zijn er nog niet, maar het gaat de goede kant op. En gelukkig, referentieland Amerika kampt nu met groeivertraging terwijl de EU nog doortuft. (de supergroeicijfers van China zijn voor een volgroeide economie onhaalbaar en dus ook gen referentie).

Niet iedereen is ervan overtuigd dat de EU inderdaad de slag wint. Het kan nog steeds een kwestie van een tijdelijk gunstige conjunctuur zijn die hier nu eens wat langer aanhoudt dan in de Verenigde Staten. Maar dat er inderdaad op een reeks structurele hervormingen kan worden gewezen staat buiten kijf.

Blog uit Brussel, Paul de Hen