Explosieve chronologie van Pakistan

donderdag 27 december 2007 14:46

Korte introductie over Pakistan
Pakistan scheidde zich in 1947 af van India, waarmee het Brits-Indië vormde. Het enige wat de etnisch en cultureel zeer diverse bevolking verbindt, is de islam. Sinds 1956 is Pakistan een islamitische republiek. In 1971 scheidde Bangladesh zich af. Sinds 1988 is Pakistan een democratie. Alles wat u in korte tijd wilt weten over dit land.
Oppervlakte: 23 keer Nederland
Bevolking: 164,7 miljoen
Etnische groepen: Punjabi, Sindhi, Pashtun, Baluchi's, Muhajir
Staatsvorm: Federale republiek

Hoofdrolspelers

Pervez Musharraf (64) . Nam in 1999 als hoogste legerleider de macht over van Nawaz Sharif. Is sinds 2001 ook president. Geboren in het Indiase deel van Brits-Indië, maar in 1947 naar Pakistan verhuisd. Zijn band met Washington in de strijd tegen terrorisme levert hem intern veel vijanden op. Hij overleefde verschillende aanslagen op zijn leven.

Benazir Bhutto (54, gedood bij een aanslag op 27 december 2007). Leider Pakistaanse Volkspartij en oud-premier (1988-1990 en 1993-1996). Twee keer wegens corruptie weggestuurd. Leefde afgelopen jaren in Dubai in ballingschap. Dochter van in 1979 vermoordde oud-premier Ali Bhutto. Gehuwd met wegens corruptie veroordeelde Asif Zardari.

Nawaz Sharif (58) . Oud-premier (1990-1993 en 1997-1999) namens zijn partij Moslim Liga-N. Afgezet door generaal Musharraf in 1999. Leeft sindsdien in ballingschap in Saoedi-Arabië. Onder Sharif werd Pakistan het eerste moslimland met een kernbom.

Radicalen in de marge
Pakistan is een islamitische republiek, met het soefisme als dominante stroming. Religieuze partijen behaalden landelijk nooit een groot electoraal succes, maar hebben sinds 2002 lokaal wel flink aan politieke macht gewonnen in de Noordwestelijke Grensprovincie en in Baluchistan. Musharraf staat een 'tolerante versie' van de islam voor.

Noordwestelijke Grensprovincie
Pogingen van het Pakistaanse leger om extremisme in de tribale gebieden de kop in te drukken, leidden tot bloedvergieten in de naastgelegen Noordwestelijke Grensprovincie. Sinds 2002 hebben radicale moslims ook politiek voet aan de grond. De fel-onafhankelijke Pashtuns zijn hier de grootste etnische groep. Deze stam vormt ook de helft van de bevolking van Afghanistan. Het gebied is een vrijhaven voor Al-Qa'ida-terroristen en Afghaanse Taliban.

Grensgebied met Afghanistan
Om terreur- en guerrilla-acties vanaf Pakistaans grondgebied in Afghanistan te voorkomen, bouwt Pakistan een hek langs delen van de grens. De grens wordt niet erkend door Afghanistan en genegeerd door de clans die het gebied beheersen.

Tribale gebieden
Islamabad heeft nauwelijks iets te vertellen in dit semi-autonome gebied, dat wordt bewoond door verschillende Pashtun-stammen. Mogelijk schuilen en trainen ook hier terroristen, onder wie Al-Qa'ida-leider Osama bin Laden. Onder druk van de Verenigde Staten stuurde president Musharraf tachtigduizend Pakistaanse militairen om de militanten eronder te krijgen. Met weinig succes.

Kasjmir
Betwist gebied tussen India en Pakistan. In 1947 woonden er overwegend moslims in dit voormalige prinsdom, maar was de maharadja een hindoe. Een bestandslijn houdt de Pakistaanse en Indiase troepen die het gebied bezetten, uit elkaar. De laatste jaren is de situatie minder gespannen.

Impopulair leger
De strijdkrachten vormen de politieke en economische spil van Pakistan. De militairen zijn impopulair. De politieke en intellectuele elite wil niet dat zij aan de knoppen zitten, terwijl het overgrote deel van de bevolking vindt dat ze een 'Amerikaanse' oorlog voeren: steeds minder militairen willen nog meedoen aan de strijd tegen terreur. 

Nationalisme
Grondstofrijk, maar arm en onderontwikkeld gebied. Staat op gespannen voet met Islamabad. Poreuze grens met Iran, waar ook veel Baluchi's wonen. Aloude nationalistische beweging, die onder meer een groter deel van de aardgasinkomsten opeist, is de laatste jaren herleefd en heeft terreuraanslagen gepleegd. In 1998 deed Pakistan kernproeven in het gebied.

Vriend Amerika
President Musharraf koos na de aanslagen van 11 september 2001 het westerse kamp. Voor de Amerikanen is Pakistan een logistieke uitvalsbasis voor Afghanistan. Sinds 2001 is de Amerikaanse steun opgelopen tot 2 miljard euro; 618 miljoen euro ging naar het leger en schuldenverlichting.

Nederlands geld
Nederland gaf in 2006 voor 15 miljoen euro ontwikkelingshulp. De hulp voor komend jaar - 40 miljoen - is na het uitroepen van de noodtoestand bevroren. Ondanks de armoede kon Pakistan een kernbom ontwikkelen. De benodigde technologie werd deels in Nederland gestolen door Abdul Qadeer Khan.

Lees alles over Pakistan in het Dossier Pakistan

Door Robin van der Kloor, Oene van der Wal