De medicalisering van de misdaad helpt Joran

woensdag 6 februari 2008 09:54

Nooit heb ik zoveel advocaten tegelijk gezien op de televisie. De meeste advocaten spraken helaas in clichématige termen. Soms had ik de indruk dat ze elkaar probeerden te overschreeuwen.
 
De juridische vraag luidde: Zijn de bekentenissen van Joran van der Sloot bruikbaar in een strafzaak en kan hij daarmee worden veroordeeld? Het antwoord is eigenlijk heel simpel. Joran kan niet alleen op basis van deze bekentenissen worden veroordeeld. Er moet nog meer bewijs worden verzameld.
 
Privacy
Maar mag Peter R. de Vries de privacy van Joran schenden? Gelet op het belang, namelijk waarheidsvinding omtrent een moord dan wel doodslag, was De Vries zeker gerechtigd de privacy van Joran te schenden.

Daarbij is van belang dat Joran twee keer was gearresteerd, en dat hij meerder keren, op verschillende tijdstippen een vrij consistent verhaal vertelde. Ook moeten we niet uit het oog verliezen dat hij, door een boek te schrijven en in de media te verschijnen, een publieke persoon werd.

Hype?
Er wordt nu gesproken van een hype. Ik beken; ik weet ondertussen niet meer wat een hype is. Dat komt door hype-deskundigen. Alles wat sommige mensen niet bevalt, is een hype: de Koranfilm, de mishandeling van Ehsan Jami, Ayaan Hirsi Ali, de moord op Theo van Gogh, de opkomst van Pim Fortuyn, het islamitische terrorisme, de kunstenares Sooreh Hera en ten slotte de zaak Natalee Holloway. Wat een toeval, de meeste hype – deskundigen behoren tot de politiek-correcte gemeente.

Ook waren er tal deskundigen van de ziel op televisie, die al wisten dat Van der Sloot een pathologische leugenaar is. Zo kwam Psychiater Bram Bakker op basis van de tv-beelden  tot de conclusie dat Joran lijdt aan een ‘anti-sociale persoonlijkheidsstoornis: 'Hij heeft geen spijt, liegt, is impulsief, conformeert zich niet aan de norm of wet, is prikkelbaar en agressief en veronachtzaamt de veiligheid van anderen.' Dit geldt voor ongeveer alle zware misdadigers op aarde. We hoeven ze niet meer te berechten.

Schuldbesef
De medicalisering van misdaad in het Westen is te danken aan het ontbreken van het schuldbesef: een normale mens is van nature een goede mens. Moeten we deze utopie nastreven? Nee, zoals alle andere utopieën over de mens, zal deze benadering van de mens tot een verminkt beeld van de mens leiden.

Medicalisering van de mens gaat gepaard met demoralisering. De Sovjet-Unie medicaliseerde haar tegenstanders. De normale mens zou immers nooit de subversieve activiteiten ondernemen tegen de Sovjet-Unie. Dus werden politieke tegenstanders naar de psychiatrische inrichtingen gebracht.

Doodszoorzaak
Anders dan de zielendeskundigen hebben de lichaamdeskundigen een adequatere bijdragen aan de waarheidsvinding. Over de mogelijke doodsoorzaak (eventueel alcoholvergiftiging) zegt  een woordvoerder van de Jellinek-kliniek in de Volkskrant: 'Je kunt dan in coma raken en overlijden. Maar het vreemde is dat ze volgens Joran naar het strand is gelopen. Als je zo dronken bent dat je een vergiftiging oploopt, lukt dat niet meer.'

In dezelfde krant stond de opinie van forensisch geneeskundige Selma Eikelenboom: 'Het verhaal dat Natalee ineens begon te trillen en toen dood was, lijkt me flauwekul. Het kan, maar het is waarschijnlijker dat er meer is gebeurd.'

De advocaat van Joran probeert wanhopig zijn cliënt als een serieleugenaar aan te duiden. Die typering zou hij twee maanden geleden hebben bestempeld als laster tegen zijn cliënt.

Genezen
Zou dit ingegeven zijn door iemand in zijn omgeving of familie? Door Joran ziek te verklaren en eventueel te laten opnemen in een psychiatrische inrichting, ontloopt hij aan een mogelijk strafgeding. Iemand kan hebben gedacht: ‘mijn jongen even doe alsof je gek bent, over een tijdje ebt alles weg. En dan ben je weer genezen.’

Interessant is om te zien hoe zelfs Bakker niet twijfelt aan  de geloofwaardigheid van de bekentenis: 'Anti-socialen liegen alleen met een reden. Die had hij nu niet.'

Elke crimineel zal wel eens liegen. Maar dat neemt de schuld en boete niet weg.

Afshin Ellian